ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Նորություններ > ՏՀՏ նորություններ

Ցուցադրություններ և սահիկաշարեր ստեղծելու 5 ազատ կրթական գործիքներ

Փետրվարի 27, 2018
ՏՀՏ նորություններ

eLearning INDUSTRY  կայքում ուսուցիչների համար ներկայացված են 5 ազատ՝ շնորհնդեսներ և սահիկաշարեր ստեղծելու կրթական գործիքներ:

Այս գործիքները կօգնեն ուսուցիչներին իրենց աշակերտներին հաղորդակից դարձնել տեխնոլոգիաներին և դասերն էլ ավելի հետաքրքիր ձևով կազմակերպել, ինչպես նաև ընդգրկել այս գործիքներն աշակերտների համար նախատեսված հանձնարարականներում։

1. Prezi - https://prezi.com/

Prezi-ն ամպային համակարգ է, որը հնարավորություն…

Լեզուներ սովորելու համար լավագույն անվճար հավելվածները

Փետրվարի 21, 2018
ՏՀՏ նորություններ

iOS և Android համակարգերի համար նախատեսված, լեզուներ սովորելու համար մշակված լավագույն անվճար հավելվածները (աղբյուր՝ "IT trend").

 1. Duolingo

Android - https://play.google.com/store/apps/details?id=com.duolingo&hl=ru
iOS - https://itunes.apple.com/ru/app/duolingo-duolingo-izucaj-anglijskij/id570060128?mt=8

Dualingo-ն ամենահայտնի հավելվածներից մեկն է: Անգլերեն սովորելու համար նախատեսված այս հավելվածով աշխարհում արդեն սովորում է մոտ 150 միլիոն մարդ: Այն առաջարկում է ճիշտ կարդալու, խոսակցական և…

ԿԱԻ-ն ներկայացնում է նոր տեսադասերի շարքը՝ հայոց լեզվից և գրականությունից

Փետրվարի 15, 2018
ՏՀՏ նորություններ

Սկսում ենք հայերենի քերականության ուսուցումը տեսադասերով: Նախ ուսումնասիրելու ենք ձևաբանության բաժինը՝ առանձին-առանձին անդրադառնալով խոսքի մասերին, այնուհետև կանցնենք քերականության մյուս բաժիններին:

Մեր տեսադասերը պատրաստել ենք հանրության լայն շրջանակների համար: Դրանք կարող են օգտակար լինել նախ և առաջ հանրակրթական դպրոցի սովորողներին, ուսուցիչները կարող են կիրառել համապատասխան թեմաներն ուսուցանելիս:

Տեսադասերը կարող են օգտակար…

«Հայկական կրթական միջավայր» պորտալի աշխատանքը հունվար ամսին

Փետրվարի 1, 2018
ՏՀՏ նորություններ

«Հայկական կրթական միջավայր» պորտալն ու  հիմնական ենթակայքերը («Հայկական կրթական ֆորումը»«Պաշարների շտեմարան»«Ուսուցման ինտերակտիվ տեխնոլոգիաներ» կայքերը, «Հեռավար ուսուցում» համակարգը) 2018 թվականի հունվար ամսին ունեցել են ավելի քան 887,500 էջի դիտում և շուրջ 62,000 այցելու: Յուրաքանչյուր այցելության միջին տևողությունը եղել է 5.2 րոպե:

Բացի Հայաստանից կայքն ունեցել է այցելուներ նաև ՌԴ-ից,…

Ավարտվեց «Հեռավար ուսուցում կազմակերպելու հմտություններ» թեմայով հերթական դասընթացը

Հունվարի 26, 2018
ՏՀՏ նորություններ

Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի (ԿՏԱԿ) «Հեռավար ուսուցում» elearning.armedu.am  համակարգում ավարտվեց տարբեր առարկաների ուսուցիչների համար կազմակերպված «Հեռավար ուսուցում կազմակերպելու հմտություններ» թեմայով հերթական դասընթացը, որի ընթացքում մասնակիցները ծանոթացան հեռավար դասընթաց ստեղծելու գործիքներին,  նորացված Moodle համակարգի օգտագործման հմտություններին, ստեղծեցին էլեկտրոնային ուսումնական նյութեր և հեռավար ուսուցման դասընթացների նախագծեր: Այսօր ԿՏԱԿ-ի տնօրեն Ա. Պողոսյանը դասընթացին ակտիվ…

Իթվինինգ և «Դպրոցների համագործակցության ազգային վիրտուալ համայնք» ծրագրերի ամփոփիչ համաժողով

Դեկտեմբերի 27, 2017
ՏՀՏ նորություններ Լուրեր կազմակերպություններից

Եվրոպական դպրոցների Իթվինինգ և «Դպրոցների համագործակցության վիրտուալ համայնք» ազգային ծրագրերի ամփոփիչ համաժողովին ներկա են գտնվել ՀՀ ԿԳ նախարարի տեղակալ Մանուկ Մկրտչյանը, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, գիտության, կրթության, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Ռուզաննա Մուրադյանը, ծրագրին մասնակից դպրոցների ուսուցիչներ և աշակերտներ:

Համաժողովի ընթացքում ներկայացվել են 2017թ.-ին իրականացված ծրագրերը, տեղի է…

Կիբերանվտանգությանը վերաբերվող գրականություն

Նոյեմբերի 23, 2017
ՏՀՏ նորություններ

Կասպերսկի Լաբորատորիան ԿՏԱԿ-ին տրամադրել է հատուկ Հայաստանի համար թարգմանված, ՏՏ անվտանգությանը վերաբերվող գրքերի .pdf տարբերակները, որոնք տեղադրված են «Պաշարների շտեմարան» կայքի «Կիբերանվտանգություն» բաժնում.

գիրք 1. «Գոյատևել թվային աշխարհում»

գիրք 2. «ՏՏ անվտանգությունը սկսնակների համար»

«Գոյատևել թվային աշխարհում ծնողների համար» գիրքը հրատարակվել է մեկ ամիս առաջ և դեռ միայն ռուսերեն է։ 2018 թվականի սկզբին այն կթարգմանվի հայերեն…

Մեկնարկեց «Schoolsite.am տիրույթում դպրոցական կայքերի ստեղծում» երկրորդ hեռավար դասընթացը

Հոկտեմբերի 19, 2017
ՏՀՏ նորություններ

Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի (ԿՏԱԿ)  հեռավար ուսուցման հարթակում հոկտեմբերի 18-ին մեկնարկեց «Schoolsite.am տիրույթում դպրոցական կայքերի ստեղծում» հերթական դասընթացը՝ դպրոցների կայքերը սպասարկող մասնագետների համար:

Դասընթացին մասնակցելու համար դիմել են ՀՀ տարբեր մարզերի դպրոցների ավելի քան 300 մասնագետներ, որոնցից ընտրվել են շուրջ 100 սկսնակ ներկայացուցիչներ, ովքեր ունեն մասնագիտական աջակցության կարիք:

Դասընթացի մասնակիցները…

Կարբի գյուղի աշակերտուհիների թիմը Global Technovation-2017 մրցույթում արժանացել է մրցանակի

Օգոստոսի 10, 2017
ՏՀՏ նորություններ

Կարբի գյուղից աղջիկների թիմը հաղթող է ճանաչվել ԱՄՆ-ում տեղի ունեցած համաշխարհային մրցույթի «Կրթություն» անվանակարգում և արժանացել «Մարդկանց ընտրություն» մրցանակին:

Կրթության ազգային ինստիտուտի «Ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ» բաժնի, «Կանայք և տեղեկատվական հասարակությունը» ՀԿ-ի կողմից կազմակերպված «Աշխարհի խոշորագույն տեխնոլոգիական ձեռներեցության մրցույթը աղջիկների համար» համաշխարհային մրցույթի արդյունքում Հայաստանի Կարբի գյուղի՝ 5 աղջիկներից բաղկացած «Մեկ…

Հայաստանի դպրոցական աղջիկները բջջային հավելվածներ են պատրաստել

Մայիսի 18, 2017
ՏՀՏ նորություններ

Հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական հասարակության միջազգային օրը՝ մայիսի 17-ին՝ ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում ներկայացվել են հայաստանցի դպրոցական աղջիկների ստեղծած բջջային հավելվածները, տեղի ունեցել հաղթող թիմերի պարգևատրման արարողություն։

Նախագիծն իրականացվել է ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակի, ՀՀ ԿԳՆ կրթության ազգային ինստիտուտի համատեղ նախաձեռնությամբ: Հայաստանի դպրոցների 10-ից 18 տարեկան աշակերտուհիները հնարավորություն են ունեցել մասնակցելու տեխնոլոգիական ձեռներեցության…

  • Հայոց եկեղեցու տոները

    Թեմայի հեղինակ՝ Հերմինե Խառատյան

    Նպատակը . սովորողներին ծանոթացնել Հայոց եկեղեցու տոներին . պարզաբանել տոների դերը ժողովրդի կյանքում . ներկայացնել եկեղեցական տոների երեք խմբերը, պատկերացում ձևավորել դրանց նկատմամբ Խնդիրները .նպաստել սովորողների հետաքրքրությունների աճին . ձևավորել…

  • Հայուհիները հայոց պատմության քառուղիներում

    Թեմայի հեղինակ՝ Նաիրա Բարիկյան

    Ալֆոնս դը Լամարթինը՝ հայուհիների մասին «Դամասկոսի հայուհիների տեսքն ակնհայտորեն գերազանցեց Սիրիայի կանանց գեղեցկության մասին իմ ունեցած գաղափարը և ջնջեց իմ կարծիքը Հռոմի և Աթենքի կանանց գեղեցկության մասին: Ամեն կողմ հանդիպում…

  • Շարահյուսության ուսուցումը դպրոցում

    Թեմայի հեղինակ՝ Նինա Այվազյան

    Շարահյուսությունը քերականության բաժիններից մեկն է, որն ուսումնասիրում է բառակապակցությունն ու նախադասությունը, նրանց կառուցվածքը, տեսակները, ինչպես նաև կապակցության եղանակները: Դպրոցական ծրագրով լեզվի այս բաժինը սկսում ենք ուսումնասիրել 8-րդ դասարանից, մինչ դեռ…

  • Մայրապատում

    Թեմայի հեղինակ՝ Lusya

  • Դասը վարում է Սուխոմլինսկին

    Թեմայի հեղինակ՝ Հերմինե Խառատյան

    *Դաստիարակությունը նախ և առաջ ուսուցչի և աշակերտի մշտական հոգևոր շփումն է: Երեխաների հետ կենդանի , անմիջական, ամենօրյա շփումը ոչ այլ ինչ է , քան մտքերի, մանկավարժական հայտնությունների, ուրախությունների, տրտմությունների, հիասթափությունների…

  • ԵՐԲ ՍԱՀՄԱՆԻ ՄՈՏ ԵՆՔ ԱՊՐՈՒՄ

    Թեմայի հեղինակ՝ Նատաշա Պողոսյան

    Մեզանից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա սահմանն է, իսկ մենք երբեմն զինվորական դիրքերից մեզ հասնող կրակահերթերի արձագանքների տակ ենք... «Ես հիմա քմծիծաղով եմ տեղեկանում «քաղքենի» աշխարհի խնդիրներին ու ձգտումներին, երբ…

  • Հետազոտական աշխատանքները դպրոցում

    Թեմայի հեղինակ՝ Նաիրա Բարիկյան

    Հետազոտական աշխատանքները, հատկապես ավագ դպրոցում , արդյունավետ միջոց են աշակերտներին մղելու ինքնակրթության, բացահայտելու նրանց ուսումնական հնարավորությունները: Հետազոտական աշխատանքը հնարավորություն է տալիս աշակերտներին կիրառել համաեմատելու, վերլուծելու , կարևորը երկրորդականից տարբերելու, գնահատելու,…

  • Հովհաննես Թումանյանի մանկական ստեղծագործությունների ուսուցումը մայրենիի դասերին

    Թեմայի հեղինակ՝ Սիրվարդ Խաչատրյան

    Երեխայի կրթության ու դաստիարակության գործում անգնահատելի է մանկական գրականության դերն ու նշանակությունը: Ճիշտ ընտրված մանկական երկը մատաղ սերնդի ձևավորման առումով անգնահատելի է: Երկար տարիներ աշխատելով դպրոցում՝ յուրաքանչյուր սերնդի հետ նորովի…

  • «Գաղափարդ դարձրու իրական բիզնես»

    Թեմայի հեղինակ՝ Սվետլանա Կասյան

    Հարգելի կոլեգաներ, Ձեզ եմ ներկայացնում մեթոդը, որը գործնականում կիրառում եմ 8-րդ դասարանում շուրջ 4 տարի: Արդյունքում աշակերտների մոտ զարգանում են ձեռնարկատիրական հմտությունները, խթանում է նրանց նորարարական մտածելակերպի ձևավորումը: Աշակետներն իրենց…

  • ՈՒսուցչի հեղինակության մասին

    Թեմայի հեղինակ՝ Դավ

    Ուսուցչի հեղինակությունը շատ կարևոր հարց է: Ցավոք, մենք հիմա ապրում ենք մի միջավայրում, ուր հեղինակությունը չէ հասարակության շարժիչ ուժը և որն էլ հղի է վտանգներով: Այն վերականգնելու անհրաժեշտություն կա, որի…

  • Մ. Մեծարենցի կյանքը և ստեղծագործությունը

    Սույն դասընթացը 20-րդ դարի արևմտահայ մեծ բանաստեղծներից մեկի՝ Մ. Մեծարենցի կյանքի  և գործունեության մասին է: Այն ընդգրկում է տեսական մաս(սահիկահանդես), բառարան, թեստային աշխատանք՝ 2 տարբերակով, հղումներ և քննարկման ֆորում:

  • Անդրանիկ Օզանյանի կյանքը և գործունեությունը

    Անդրանիկ Թորոսի Օզանեան ծնած է 1865-ին Փետրուար 25-ին[1]՝ Արեւմտեան Հայաստանի Շապին Գարահիսար քաղաքին մէջ[2]: Անդրանիկ հայերէն կը նշանակէ «առաջնեկ»: Անոր հայրական նախնիները եկած են հարեւան Օզան գիւղէն վար, 18-րդ դարուն եւ բնակութիւն հաստատած Շապին Գարահիսարի մէջ թուրքերու հետապնդումներէն խուսափելու համար[2]: Անոր նախնիները Օզանեան ազգանունը վերցուցած են իրենց հայրենի բնակավայրին անունով:[փա՞ստ]   Անդրանիկի մայրը մահացած է, երբ ան մէկ տարեկան էր.զինք խնամած է իր մեծ քոյրը՝ Նազելին: Անդրանիկ յաճախած է տեղին Մուշեղեան դպրոցը 1875-1882 թուականներուն, այնուհետեւ աշխատած է հօր ատաղձագործութեան խանութին մէջ[3]: Ան ամուսնացած է 17 տարեկանին, սակայն անոր կինը մահացած է մէկ տարի անց՝ ծնունդ տալով իրենց որդիին, ով նոյնպէս մահացած է ծնելէն 1 օր վերջ[2]: Չտպագրուած լուսանկար Անդրանիկի ձեռքին մէջ հրացան է:   Օսմանեան Կայսրութեան մէջ Հայերու համար իրավիճակը վատացած է Ապտիւլ Համիտի (Կարմիր Սուլթան) օրով, որ կը ձգտէր միաւորել բոլոր իսլամները իր իշխանութեան տակ[4]: 1882-ին Անդրանիկ կը բանտարկուի հայ բնակչութեան ահաբեկող թուրք ժանտարմը ծեծի ենթարկելուն համար: 1884-ին իր ընկերներուն օգնութեամբ կը փախչի բանտէն, եւ բնակութիւն կը հաստատէ Օսմանեան Կայսրութեան մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսոյ մէջ: Անդրանիկ Պոլսոյ մէջ կը մնայ մինչեւ 1886, ուր կ'աշխատէր որպէս ատաղձագործ[5]: Ան սկսած է իր յեղափոխական գործունէութիւնը 1888 թուականէն Սիւաս գաւառէն[6][7]: 1891 միացած է Հնչակեան կուսակցութեան[8]: 1892-ին ձերբակալուած է Պոլսոյ ոստիկանապետ Եուսուֆ Մեհմետ Պէյի սպանութեան մասնակցելու համար, որ յայտնի էր իր հակահայկականութեամբ[9]: Անդրանիկ անգամ մը եւս փախած է բանտէն[5]:   1892-ին միացած է նորաստեղծ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան (ՀՅԴ)[6][7], որմէ հեռացած է 1917-ին: Համիտեան ջարդերու ընթացքին, Անդրանիկ այլ ֆետայիներու հետ միասին պաշտպանած է Մուշի եւ Սասունի հայկական գիւղերը թուրք եւ քիւրտ զինուորներու յարձակումներէն[7][10]: 1894 եւ 1896 թուականներուն տեղի ունեցած հայկական ջարդերուն զոհ գացած են համապատասխանաբար 80 000 եւ 300 000 մարդ[11]:   1897-ին Անդրանիկ կը մեկնի Թիֆլիս՝ ուր կը գտնուէր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան գրասենեակը[7]: Անդրանիկ կը վերադառնայ Արեւմտեան Հայաստան իրեն վստահուած ծաւալուն ուժերով եւ զէնք կը մատակարարէ հայ ֆետայիներուն[10]: Ռուսաստանի հայերէն քանի մը տասնեակ կը միանան Անդրանիկի, որոնց հետ ալ ան կ'երթայ Մուշ եւ Սասուն՝ ուր կը մարտնչէր Սերոբ Աղբիւրը[12]: Սերոբ Աղբիւրը արդէն ձեւաւորուած կիսանկախ Հայաստանէն կ'արտաքսէր Օսմանեան Կայսրութեան ներկայացուցիչները[13]:   Տեղի Մուշեղեան վարժարանը աւարտելէ մէկ տարի ետք, կը բանտարկուի հայ բնակչութիւնը ահաբեկող ժանտարմը ծեծի ենթարկելուն համար: Բանտէն յաջող փախուստ իրականացնելով՝ Անդրանիկ կը տեղափոխուի Կոստանդնուպոլիս, իսկ յետոյ ալ կ'ուղեւորուի Ղրիմ ու Կովկաս՝ հայկական մարտական խումբերուն զէնք հասցնելու համար: 1895-ին Հրայր Դժոխքի խումբով Անդրանիկ առաջին անգամ կ'անցնի Սասուն, բայց 1896-ին կը մեկնի արտասահման: 1897-ին Վազգէն Տէրոյեանի խումբով Անդրանիկ երկրորդ անգամ կը մտնէ Արեւմտեան Հայաստան, ուր կը մնայ մինչեւ 1904: Արեւմտեան Հայաստանի մէջ Անդրանիկ կը մտնէ յայտնի ֆետայի Սերոբ Վարդանեանի (Սերոբ Աղբիւր) պարտիզանական խումբը եւ կը դառնայ թրքական ճարտարարներու ու կանոնաւոր բանակային զօրամասերու դէմ պայքար մղող քանի մը պարտիզանական խումբերու ճանչցուած ղեկավարը: Գլխաւորած է Սերոբը սպաննող Պշարա Խալիլի սպանութիւնը, 1901-ին՝ Առաքելոց վանքի կռիւները: 1902-1904 թուականներուն Անդրանիկի խումբերը թուրքերուեւ քիւրտ իսլամներու դէմ մարտեր կը մղէին Սասունի, Տարօնի եւ Վասպուրականի մէջ: 1905-ին Անդրանիկ կ'անցնի Կովկաս, ուր հայկական ազգային շարժման երեւելի գործիչներու հետ կը քննարկէր օսմանեան լուծին դէմ հետագայ պայքարի հարցերը: Անոնցմէ ետք Անդրանիկ կը մեկնի Ֆրանսա, Շուէտ, Պելճիքա, Անգլիա, Պուլկարիա եւ Իրան՝ հանրութեան տեղեկացնելով Արեւմտահայաստանի հայերու ազգային-ազատագրական պայքարի ու անոր հետ կապուած զէնքի ձեռք բերման անհրաժեշտութեան մասին: Պուլկարիոյ մէջ Անդրանիկ կը գրէ իր «Մարտական հրահանգները»՝ ընդհանրացնելով պարտիզանական պայքարի փորձը: Հետագային այդ փորձը մեծապէս կը ծառայէ պուլկարացիներուն՝ Առաջին Պալքանեան պատերազմի ժամանակ: 1912-ին Անդրանիկ հայ կամաւորներէն կը կազմակերպէ վաշտ մը, որ կը մտնէ պուլկարական բանակի աշխարհազօրի կազմին մէջ: Հայ ռազմիկները հերոսութիւն կը ցուցաբերեն Միսթանլի, Ուզուն, Մերեֆտէ, Շար-Կիօ եւ այլ քաղաքներու համար մղուած մարտերուն մէջ: Անդրանիկ կը մասնակցէր ժեներալ Եաւէր փաշայի թրքական կորպուսի ջախջախման: Պուլկարական հրամանատարութիւնը բարձր կը գնահատէ հայկական վաշտի մասնակցութեան Առաջին Պալքանեան պատերազմին:   Առաջին Աշխարհամարտը սկսելուն պէս Անդրանիկը կը շտապէ Կովկաս: 1914-ին Օգոստոս 12-ին Թիֆլիսի մէջ ան կը հանդիպի Կովկասեան ռազմական շրջանի զօրքերու գերագոյն հրամանատար Միշլաեւսկոյի ու կը յայտնէ Թուրքիոյ դէմ պատերազմին մասնակցելու պատրաստակամութեան մասին: Անդրանիկին կը յանձնարարուի ձեւաւորել եւ գլխաւորել առաջին հայկական կամաւորական գունդը: Այդ գունդին գլուխը կանգնած՝ Անդրանիկը անհաւասար մարտեր կը մղէ թրքական զօրքերու դէմ ու հեղինակութիւն կը նուաճէ ռուսական ռազմական հրամանատարութեան շրջանին մէջ: Ժեներալ-լեյտենանտ Չերնոզուպովը, մասնաւորապէս, կը գրէր. Aquote1.png     Ես միշտ յանձինս Անդրանիկի տեսնում էի ջերմ հայրենասերին, Հայաստանի ազատութեան մարտիկին, որ խորապէս սիրում է իր Հայրենիքը: Ես առանձնակի հաճոյքով էի միշտ կարդում ռուսերէն թարգմանութեամբ քաղուածքները հայկական թերթերի յօդուածներից, որտեղ Անդրանիկին յարգանք էր մատուցուում՝ իբրեւ ազգային հերոսի, որն իր գլուխը միշտ քաջաբար պահեց Հայաստանի դարաւոր թշնամու դէմ պայքարում ազգային իտէալները իրագործելու համար           Aquote2.png   Միւս, ոչ պակաս յայտնի ռուս զօրավար Եուտենիչը Անդրանիկի մասին կ'ըսէ, որ ան «խենթի պէս քաջ է»: Հայկական Ջարդերը Օսմանեան Կայսրութեան մէջ   1915-1916 թուականներուն Կովկասեան ճակատի մարտերուն ցուցաբերած անձնական արիութեան եւ հայկական գունդի յաջողութիւններուն համար Սասունցի Անդրանիկը կը պարգեւատրուի Գէորգիեւեան 4-րդ աստիճանի մետալով, Գէորգիեւեան 4-րդ եւ 3-րդ աստիճանի խաչերով, Սուրբ Ստանիսլաւի 2-րդ աստիճանի սուրի եւ Սուրբի Վլատիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշաններով: Գունդը Անդրանիկին գլխաւորութեամբ քաջաբար մասնակցեցաւ Մուղանջուղի (Դիլման) տակ մղուած մարտին՝ 1915-ին Ապրիլ 15-18-ին, որու ընթացքին Կովկաս կը փրկուի թշնամիին ներխուժումէն:   30 Յունուար,1918-ին, թրքական զօրքերը, Մեհմեթ Վեհիփ փաշայի հրամանատարութեամբ, Էրզրումի, Վանի եւ ծովամերձ ուղղութիւններով անցան մեծամաս շտապ գործողութիւններու.30 Յունուարին անոնք գրաւեցին Երզնկան, 11 Փետրուար-ին՝ Տրապիզոնը, Ապրիլ 14-ին առանց կռիւի մտան Պաթում եւ սկսան շարժիլ դէպի Սուխում: Ապրիլ 25-ին ինկաւ Կարսը, Մայիս 15-ին՝ Ալեքսանդրապոլիսը: Զօրավար Անդրանիկի արձանը Երեւանի մէջ (քանդակագործ՝ Արա Շիրազ):   Անդրանիկի գունդը Էրզրումի ուղղութեամբ ծանր պաշտպանական մարտեր վարելով, կը պահէր 1915 -ին փրկուած հարիւր հազարաւոր հայերու, յոյն ու ասորի գաղթականներու նահանջը, որոնց վրայ ռուսերու նահանջէն ետք դարձեալ սարսափելի վտանգ կախուած էր: Թուրքիոյ կողմէ Կովկասի մեծ մասի գրաւման ու Արեւելեան Հայաստանի մէջ ցեղասպանութեան կրկնութեան վտանգը կը թուէր գրեթէ անխուսափելի:   Սակայն 1918-ին Մայիս 16-18-ին Վորոնցովկա աւանին մօտակայքը ժեներալ-մայորի կոչման արժանացած Անդրանիկի խումբը անպատմելի ջանքերով կը զսպէ օսմանեան զօրքերն ու անոնց արբանեակները: Ու հակառակ թշնամիին, որոշ խումբեր կը յաջողին մինչեւ 20-25 քմ. մօտենալ Թիֆլիսի, անոնց հիմնական զանգուածը կը կանգնեցնէ եւ ետ կը քաշուի: Թշնամիէն նախաձեռնութիւնը վերցնելով՝ զօրավարը մարտեր կը մղէ Ղարաքիլիսայի ուղղութեամբ: 25-28 Մայիս 1918-ին ծաւալած Լոռիի ճակատամարտին, որ մեծապէս ճակատագրական եղաւ ոչ միայն Հայաստանի համար, այլեւ ամբողջ Կովկասի, Անդրանիկ կը վիժեցնէ Դիլիջանի ուղղութեամբ թրքական զօրքերու գլխաւոր յարձակումը, որոնք կը ջանային Դիլիջանէն դուրս գալ դէպի Պաքու: Կրած պարտութեան հետեւանքով թրքական հրամանատարութիւնը կը ստիպուի Լեռնային Լոռիի մարզին մեծ մասը ձգելու հրաման տալ: Անդրանիկի ամուսնութիւնը   1918-ին Յունիսի սկիզբը հայկական զօրաբաժինը կը մտնէ Նոր Պայազետ, այնուհետեւ Սելիմի լեռնանցքէն Դարալագեազ-Շարուրով դէպի Նախիջեւան: Շուտով կը զբաղեցնեն Ջուլֆան եւ Պիթլիսը: 14 Յունիսին Անդրանիկ հրաման կու տայ, որու մէջ կը նշէ, թէ իր զօրքերը կ'ենթարկուին կեդրոնական Ռուսական կառավարութեան, իսկ Նախիջեւանը կը յայտարարուէր Ռուսաստանի անբաժանելի մասը: Զօրավար Անդրանիկ նաեւ հեռագիր կ'ուղարկէ Կովկասի հարցերով արտակարգ քոմիսար եւ Պաքուի Սովնարկոմի նախագահ Շահումեանին, որու մէջ պատրաստակամութիւն կը յայտնէ օգնութիւն ցուցաբերելու Պաքուի վրայ յարձակող թրքական զօրքերէն պաշտպանող Պաքուի կոմունային: 1918-ի ամրան թրքական զօրքերը կը բռնագրաւեն պարսկական տարածքի հիւսիսային մասը՝ դէպի Պաքու յառաջխաղացքը ծաւալելու համար յենադաշտ ստեղծելով: Գրաւելով, մասնաւորապէս, Մակու, Սալմաստ, Թաւրիզ, Սերապ, Արտապիլ եւ Խոյ իրանական քաղաքները, թուրքերը մտադրած էին Ալեքսանդրապոլիս-Ջուլֆա երկաթգիծին միջոցով նոր զօրքեր անցընել Պարսկաստան՝ Պաքուի վրայ յարձակելու համար: Բայց Նախիջեւանի մէջ Անդրանիկի խումբերը կը կտրեն երկաթուղային ճանապարհը, իսկ Ջուլֆայի մէջ՝ կը գրաւեն թրքական կայազօրը: Խոյի շրջանին հայկական կազմաւորումները անսպասելի հարուած կը հասցնեն Հիւսիս-արեւմտեան Իրանի տեղաբաշխուած թրքական բանակին, զոր ստիպեց թուրքերը՝ կանգնեցնել յարձակումը Պաքուի վրայ եւ Անդրանիկի դէմ ուղարկել նշանակալի ուժեր: Խոյի մէջ մարտերը կը տեւեն քանի մը օր: Թուրքերը կը կրեն մեծ կորուստներ, սակայն անընդհատ ժամանող լրացուցիչ ուժերը հայկական զօրաբաժինին համար գրաւման վտանգ առաջ կը բերեն: Այդ պայմաններուն մէջ Անդրանիկ կը ստիպուի ձգել Խոյը, եւ, ճեղքելով շրջափակման օղակը, նահանջել Ջուլֆա-Պաքուի շրջանը: Այնուհետեւ, թիւով գերակշիռ թրքական զօրքերու ճնշմամբ՝ զօրավար Անդրանիկ ստիպուած կ'ըլլայ ձգել Նախիջեւանը ու անցնիլ Լեռնային Զանգեզուր՝ նպատակ ունենալով Լեռնային Ղարաբաղի միջոցով ճեղքել-հասնիլ Պաքու եւ փակել նահանջող թրքական բանակի ճանապարհը:   Անդրանիկ վիթխարի դեր կը խաղայ Զանգեզուրի պաշտպանութեան մէջ: Մարտերու ընթացքին թրքական զօրքերուն մինչեւ 40 տոկոսը կ'ուղղուի Զանգեզուր՝ Անդրանիկի դէմ: Երբ նորակազմ կովկասեան հանրապետութիւններու ղեկավարները, դեռեւս 1918-ին Յունուարին, կը դիմեն թրքական կառավարութեան՝ պատրաստակամութիւն յայտնելով նստիլ բանակցութիւններու սեղանին շուրջ, ի պատասխան կը լսեն, որ Թուրքիոյ իրենց կարծիքը չի հետաքրքրեր, անոր համար միակ լուծումը այն է, թէ այդ առիթով ի՞նչ կը մտածէ զօրավար Անդրանիկը, ինչը ամբողջովին տրամաբանական էր, որովհետեւ երբ Անդրանիկի զօրքերը կը մնային թուրքերուն կողմէ Կովկասի գրաւման հիմնական խոչընդոտը: Փախելով Անտանտի դաշնակիցներու, Հայաստանի հանրապետութեան որոշ ղեկավարներու եւ պոլշեւիկներու դաւաճանութեան, զօրավարը կը ստիպուի հեռանալ արտասահման: Ճանապարհին, երբ ան կ'անցնէր Թիֆլիսէն, կ'ըսէ. Aquote1.png     Ես իմ կեանքում երբեք չեմ ձգտել անձնական երջանկութեան ու բարօրութեան: Ես մշտապէս ձգտել եմ միայն մի բանի եւ պայքարել եմ միայն մի բանի՝ իմ հարազատ ժողովրդի ազատութեան եւ բարեկեցութեան համար: Ես չեմ փնտռում իմ վաստակի գնահատականը եւ ցանկանում եմ միայն այն, որ երջանիկ լինի այն ժողովուրդը, որին ես ծառայում եմ ամբողջ կեանքում:              Aquote2.png   Այդ ծառայութիւնը Անդրանիկ կը շարունակէ նաեւ տարագրութեան մէջ: 1919-ի Դեկտեմբերին «Ուաշինկթըն Փոսթ» ամերիկեան թերթը կը գրէր. «Զօրավար Անդրանիկը կանգնած է հայկական հերոսականութեան գագաթին: Հայերը ամէն տեղ անոր ցնծութեամբ կը դիմաւորեն: Անոնք մեծ ուշադրութեամբ ու հիացմունքով կ՚ունկնդրեն անոր իւրաքանչիւր խօսքը: Իսկ ան՝ այդ զինուորը, որ ցարական Ռուսաստանի կործանումէն ետք անհաւասար մարտեր կը վարէր թրքական բանակին դէմ, ըսելիք ունի: Այժմ անոր խօսքերը նոյնքան յատուկ են, որքան՝ անոր սուրը»:   Անդրանիկ Զօրավարի յուշարձան-կոթողը Եռաբլուրի մէջ   Անդրանիկ կը մահանայ 1927-ի Օգոստոս 30/31-ին, Չիքօ (Սաքրամենթոյի քով) քաղաքի Ռիչըրտսըն Սփրինկս հանքային ջուրերու առողջարանային համալիրին մէջ՝ սիրտի կաթուածէ (ԱՄՆ) եւ Սեպտեմբերին կը թաղուի Ֆրեզնոյի «Արարատ» գերեզմանատան մէջ: Յունուար 1928-ին անոր աճիւնը կը փոխադրուի Փարիզ եւ կը վերաթաղուի Փէր Լաշէզ գերեզմանոցին մէջ, իսկ տարիներ անց (2000-ին) անոր աճիւնները կը տեղափոխուին Հայրենիք՝ Երեւանի Եռաբլուր պանթէոն: Անդրանիկի անունով կը կոչեն հրապարակներ, փողոցներ, դպրոցներ, անոր պատւոյն տեղադրուած են արձաններ եւ յուշատախտակներ տարբեր երկրներու մէջ (Հայաստան, Պուլկարիա, Ֆրանսա, Ռումանիա): Անոր նուիրած են մեծ թիւով ժողովրդական ստեղծագործութիւններ, գիրքեր եւ յօդուածներ՝ տարբեր լեզուներով:

  • Հ. Թումանյանի ստեղծագործությունների դերն ու նշանակությունը տարրական դասարաններում

  • Թվաբանական և երկրաչափական պրոգրեսիաներ

  • Իսրայելի Պետություն

    Դասընթացի նպատակն է ծանոթանալ Հարավարևմտյան Ասիա տարածաշրջանի ամենազարգացած երկրի՝  Իսրայել Պետության տնտեսաաշխարհագրական վերլուծությանը: Դասընթացի շրջանակներում ներկայացվում են երկրի՝բնական պայմաններն ու ռեսուրսներըտնտեսության ընդհանուր բնութագիրըտնտեսական կապերըբնակչությունըազգային առանձնահատկություններն ու սովորույթներըև հետաքրքրաշարժ փաստեր Իսրայելի մասինԴասընթացի շրջանակներում ներկայացված պարտադիր գրականությունից զատ կցված են լրացուցիչ նյութեր ռուսերեն լեզվով

  • Հունական դասական մշակույթ

  • Մետաղներ

  • Շարժողական ակտիվության ազդեցությունն առողջության վրա

    Դասընթացն այն մասին է,թե ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ շարժողական ակտիվությունը մարդու օրգանիզմի,առողջական վիճակի վրա:Ներկայացվում է և՛ դրական,և՛ հնարավոր բացասական  հետևանքները,շարժողական ակտիվության դերը տարբեր տարիքային խմբերի համար,դրա բացակայության ազդեցությունն օրգանիզմի վրա,ֆզիկական ծանրաբեռնվածությունների դեպքում ճիշտ սննդակարգի կարևորությունը,բուժական ֆիզկուլտուրայի դերը:

  • Հ. Թումանյանի ստեղծագործությունների դերն ու նշանակությունը տարրական դասարաններում

  • Ստորոգրյալի տեսակները