«ՓԵԹԱԿ»ի Մէջ Մշակոյթի Օր

Նոյեմբերի 27, 2023

Սփյուռքի լրատու

Հաղորդագրութիւն՝ դպրոցէն

Փասատենա քաղաքի «Փեթակ» հայկական շաբաթօրեայ դպրոցի սաներն ու սանուհիները «հնչեղ» յայտագիրով մը տօնեցին հայկական մշակոյթի օր:

Հարաւային Քալիֆորնիոյ Փասատենա քաղաքի Փեթակ (նախապէս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ) շաբաթօրեայ դպրոցը 28 Հոկտեմբեր 2023, Շաբաթ միջօրէին իւրայատուկ եւ խնադավառ յայտագիրով մը տօնեց հայկական մշակոյթի օրը: Այդ օր դպրոցի աշակերտները, ծնողները, մեծհայրերն ու մեծմայրերը վայելեցին երաժշտաբան Ալիկ Գէւորգեանի հրապուրիչ ներկայացումը:

Հայկական մշակոյթի օրուան տօնակատարութիւնը եղած է Փեթակ դպրոցի ամենէն ցնծուն օրերէն մէկը: Իսկ այս տարի, որպէսզի հայկական մշակոյթը աշակերտներուն համար դառնայ աւելի շօշափելի եւ «հնչեղ»՝ դպրոցը հրաւիրած էր երաժշտաբան, երաժիշտ եւ մանկավարժ Ալիկ Գէւորգեանը:

Հիւր դասախօսը դպրոցի հանդիսասրահի մէջ նախ ցուցադրեց 20ի չափ հայկական աւանդական նուագարաններ: Ան ծանօթացուց երաժշտական բոլոր գործիքները, նուագեց զանոնք, ապա փոքրիկներուն հասկնալի, խանդավառ եւ կատակախառն լեզուով բացատրութիւններ տուաւ անոնց պատմութեան եւ շինութեան մասին:

Ալիկ Գէւորգեանը նուագելով ծիրանափողը, պկուն, պարկապզուկը, շուին, տհոլը եւ այլ տոհմիկ գործիքները, երգեց հայկական ժողովրդական եւ մանկական երգեր եւ իր ունկնդիրներուն բացատրեց հայկական ազգային երգի նկարագիրը եւ իւրայատկութիւնները:

Հիւր երաժիշտը, որ նաեւ երաժշտական մարդաբան է (musical anthropologist) կատարեց հայկական երաժշտութեան եւ հայկական ինքնութեան յարաբերութեան մասին զարմանալի բացայայտումներ: Ան բացատրեց, թէ ինչպէս հայկական բուսականութիւնը, կրօնքը, հեթանոսական եւ քրիստոնէական հաւատալիքները ազդած են հայկական երաժշտութեան եւ երաժշտական գործիքներու վրայ: Այսպէս, ան բացատրեց, թէ ծիրանի ծառի առատ ներկայութիւնը հայկական լեռնաշխարհի վրայ՝ ծնունդ տուած է ծիրանափողի, իսկ եղջերաւոր անասուններու ներկայութիւնը՝ պկու փողային նուագարանի: Իսկ մէկ այլ բացայայտութիւն զարմացուց բոլոր ունկնդիրները: Աքորտէոնը, ըսաւ ան, ռումինահայ արմատներ ունեցող վիեննաբնակ երաժիշտ եւ երաժշտական գործիքներ արտադրող մասնագէտ Կիւրեղ Դէմեանի (Cyrill Demian, 1772–1849) հնարքն է: Ան 1829 թուականին շինած է առաջին աքորտէոնը եւ նոյն տարին ստացած է անոր առաջին վկայագիրը եւ արտօնագիրը (patent):

Ալիկ Գէւորգեանը աշակերտներուն յորդորեց, թէ բոլորը տէր կանգնին հայկական տոհմիկ նուագարանին, տան մէջ պահեն եւ նուագեն մէկը եւ սա է հայկական ինքնութեան ամենէն հեշտալուր արտայայտութիւնը:

Ալիկ Գէւորգեանը ապա յայտարարեց, թէ հասած է յայտագրի «հնչեղ» ժամը: Ան թոյլ տուաւ, որ փոքրիկները մերձենան նուագարաններուն, շօշափեն զանոնք, նոյնիսկ՝ նուագելու փորձեր կատարեն: Այսպէս, ամէն աշակերտ ըստ իր հետաքրքրութեան հարուածեց նուագարան մը, ձայն եւ կենդանութիւն տուաւ անոր:

Փեթակ հայկական շաբաթօրեայ դպրոցը 3էն 15 տարեկան հայորդիներուն հայեցի դաստիարակութիւն կու տայ: Դպրոցը լեզուի կանոնաւոր ուսուցումի քով ունի նաեւ հայկական երգի, պարի եւ թատրոնի դասաժամեր: Դպրոցի արձանագրութիւնը միշտ բաց է:

Կապ՝ stgregorysaturdayschool@gmail.com եւ (1626) 660 9443 (ժամը 5էն յետոյ):