Եղիշե Չարենցի ««Ծիածանը» և …» երկլեզու գրքի շնորհանդեսը՝ հայ-ֆրանսիական մշակութային համագործակցության յուրօրինակ դրսևորում

Հոկտեմբերի 28, 2022

Մշակութային լուրեր

Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանությունում տեղի է ունեցել Եղիշե Չարենցի ««Ծիածանը» և…» երկլեզու գրքի շնորհանդեսը: Գիրքը հրատարակվել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության և Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանության աջակցությամբ: Այն նվիրված է Եղիշե Չարենցի ծննդյան 125-ամյակին և մահվան 85-րդ տարելիցին:

Շնորհանդեսի շրջանակում տեղի է ունեցել մամուլի ասուլիս, որի բանախոսներն էին Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանության մշակույթի և համագործակցության հարցերով խորհրդական Գիյոմ Նարժոլեն, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության մշակութային ժառանգության և ժողովրդական արհեստների վարչության պետ Աստղիկ Մարաբյանը, Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանի տնօրեն Ժաննա Մանուկյանը, գլխավոր ֆոնդապահ Անուշ Թասալյանը և ավագ գիտաշխատող Գոհար Չարենցը:

Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանության մշակույթի և համագործակցության հարցերով խորհրդական Գիյոմ Նարժոլեն ողջունելով ներկաներին՝ նշել է, որ անչափ ուրախ է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանի հետ համագործակցության համար, ինչի արդյունքում էլ ֆրանսերեն լեզվով թարգմանվել և հրատարակվել է Չարենցի ««Ծիածանը» և…» գիրքը:

«Գիրքն առաջին անգամ է հայերենից թարգմանվել ֆրանսերեն: Ֆրանսիայի դեսպանատան համար շատ կարևոր է ֆրանկոֆոն հանրությանը ներկայացնել Չարենցի ստեղծագործությունները: Հայ ժողովրդի համար Չարենցն ու նրա ստեղծագործություններն առանձնահատուկ են, մեզ համար՝ նույնպես, որովհետև մենք Հայաստանի հետ ունենք շատ ամուր մշակութային կապեր: Առիթից օգտվելով ուզում եմ Ֆրանսիայի դեսպանատան անունից հարգանքի տուրք մատուցել գրքի ֆրանսերեն թարգմանության հեղինակ Արամ Բարլեզիզյանին»,- նշել է Գիյոմ Նարժոլեն և շնորհակալություն հայտնել գրքի ստեղծման գործում իրենց ավանդն ու ներդրումն ունեցած բոլոր անհատներին և կազմակերպություններին:

ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության մշակութային ժառանգության և ժողովրդական արհեստների վարչության պետ Աստղիկ Մարաբյանը շնորհավորել է բոլորին կարևոր նախաձեռնության կապակցությամբ և նշել, որ դեռևս 2021 թ. Եղիշե Չարենցի ծննդյան հոբելյանական տարվան ընդառաջ՝ հանձնաժողովի կողմից առանցքային նշանակություն է տրվել թարգմանական ծրագրերի իրականացմանը:

«Անչափ ուրախ եմ, որ հոբելյանական տարվա ավարտին մեր ձեռքին է Եղիշե Չարենցի «Ծիածան» գրքի ֆրանսերեն-հայերեն տարբերակը, որը 5-րդն է 2022 թվականի հոբելյանական թարգմանական ծրագրերի շրջանակում: Չարենցն իր ստեղծագործություններով 20-րդ դարի հայ գրականության ներկապնակի ամենախիտ և հիմնային գույներից են, և նմանօրինակ նախաձեռնությունները շատ կարևոր են հայ գրական ժառանգությունն աշխարհին ներկայացնելու, Հայաստանի մասին ճանաչելիությունը բարձրացնելու տեսանկյունից: Շուրջ 26 լեզուներով թարգմանված չարենցյան ստեղծագործությունը նորովի բացահայտման բազմաթիվ շերտեր ունի, և վստահ ենք, որ այս գիրքն իր առանձնահատուկ տեղը կգտնի ընթերցասեր հանրության շրջանում»,- նշել է Աստղիկ Մարաբյանը և շնորհակալություն հայտնել Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատանը՝ գրքի հրատարակմանն աջակցելու և բոլոր այն ծրագրերի համար, որոնք ուղղված են հայ մշակույթի տարածմանն ու պահպանությանը:

Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանի տնօրեն Ժաննա Մանուկյանի տեղեկացմամբ գրքի ֆրանսերեն և հայերեն հրատարակության ստեղծման նախաձեռնությունը ծնվել է նախորդ տարի՝ պարոն Նարժոլեի և դեսպանատան աշխատակիցների Չարենցի տուն-թանգարան այցից հետո, որի ընթացքում քննարկվել է հնարավոր համագործակցության այս ձևաչափը:

«Թանգարանի գործունեության ռազմավարական ուղղություններից է Չարենց-կերպարը, Չարենց-անհատին միջազգայնացնելը, և այդ նպատակով գրողի գրական ժառանգության թարգմանությունների ապահովումը: Թանգարանի կողմից առաջարկվել է հնարավորության դեպքում որոշ ստեղծագործություններ թարգմանել ֆրանսերեն, և ի ուրախություն մեզ այդ առաջարկությունը չմերժվեց: Ֆրանսիայի դեսպանությունն աջակցեց այս նախաձեռնությանը և այսօր մեր սեղանին դրված է երկլեզու՝ ֆրանսերեն-հայերեն գիրքը: Իհարկե սա շատ կարևոր է թանգարանի համար՝ ֆրանկոֆոն այցելուներին ներկայացնելու և Չարենցի ստեղծագործությունները հանրահռչակելու տեսակետից»,- ընդգծել է թանգարանի տնօրենը և շնորհակալություն հայտնել Ֆրանսիայի դեսպանությանը, ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությանը, ֆրանսերեն թարգմանության հեղինակ Արամ Բարլեզիզյանին, որի հիշատակին է նվիրվում նաև այս գրքի շնորհանդեսը:

««Ծիածանը» և…» գիրքը թարգմանչի կյանքի վերջին ամիսների աշխատանքն է և նրա հիշատակի հավերժացումը: Միջոցառման ընթացքում ցուցադրվել է նաև Արամ Բարլեզիզյանի հիշատակին նվիրված՝ ««Ծիածանը» և…» գրքի թարգմանության ընթացքում նրա ձեռագրով արված նշումների թուղթը, որը պահվում է Ե․ Չարենցի տուն-թանգարանում։

Գոհար Չարենցի տեղեկացմամբ՝ գիրքը վերնագրված է ««Ծիածանը» և…», քանի որ այնտեղ զետեղված են Եղիշե Չարենցի «Ծիածանը» շարքը, ինչպես նաև բանաստեղծություններ «Ողջակիզվող կրակ», «Ութնյակներ արևին», «Զանազան բանաստեղծություններ» շարքերից, ընդհանուր` թվով 74 ստեղծագործություն (հայերեն և ֆրանսերեն լեզուներով):

Շնորհանդեսի ընթացքում Կոմիտասի անվան լարային քառյակը հանդես է եկել կոմիտասյան ստեղծագործություններով:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն