ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Կառավարությունը հաստատել է «Հանրակրթության մասին» օրենքում արմատական փոփոխություններ իրականացնելու նախագիծը

Նոյեմբերի 25, 2021
Պաշտոնական

Կառավարության՝ նոյեմբերի 25-ին կայացած նիստում հավանության է արժանացել «Հանրակրթության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը, որով առաջարկվում են նոր, արմատական բարեփոխումներ:

Նախագիծը ներկայացրել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Վահրամ Դումանյանը: Նա նշել է, որ առաջարկվող փոփոխությունը բխում է ՀՀ կառավարության ծրագրից և միտված է դպրոցների կառավարման կատարելագործմանը, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացմանը, ատեստավորման խրախուսմանը, ինչպես նաև համընդհանուր ներառականության բարելավմանը:

«Նոր գործիքակազմերը թույլ կտան մեծացնել համակարգի արդյունավետությունը, ապահովել ուսուցիչների մասնագիտական կատարելագործման շարունակականությունը, բարելավել ուսումնական գործընթացի կառավարման մեխանիզմները»,- նշել է Վահրամ Դումանյանը` հակիրճ ներկայացնելով հիմնական փոփոխությունները:

Ուսուցչի մասնագիտական չափորոշիչ. նորույթ

Նախագծի հիմնական նորույթներից մեկն ուսուցչի մասնագիտական չափորոշիչ հասկացության սահմանումն է՝ որպես ուսուցչի մասնագիտական գիտելիքների, գործունեության, պատասխանատվության և վարքագծի նկարագիր: Մասնագիտական չափորոշիչների հաստատման լիազորությունը վերապահվել է կրթության կառավարման լիազոր մարմնին: Առաջարկվում է վերանայել տարակարգերի շնորհման գործընթացը՝ այն փոխկապակցելով ուսուցչի մասնագիտական չափորոշիչների հետ։ Ըստ այդմ` ուսուցչի որակավորման տարակարգ հասկացության սահմանումը ևս խմբագրվում է:

Կփոխվեն տարակարգերի շնորհման և ատեստավորման կարգերը

Առաջարկվում է վերանայել տարակարգերի շնորհման կարգավորումը, ըստ որի՝ հաջորդ տարակարգին դիմելու համար պարտադիր պետք է անցնել բոլոր նախորդ աստիճաններով: Այսինքն` այսօր տարակարգի առավել բարձր աստիճանի բնութագրիչներին համապատասխանող ուսուցիչը հնարավորություն չունի դիմելու միանգամից բարձր տարակարգի համար, ինչն էլ ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման և առաջխաղացման տեսանկյունից խոչընդոտ է դիտվում։ Խնդիր է նաև այլ ուսումնական հաստատություն տեղափոխվելու դեպքում տարակարգի իրավունքի չպահպանվելը։ Առաջարկվող փոփոխություններն արվել են նշված սահմանափակումները վերացնելու և գործընթացը դյուրացնելու տրամաբանությամբ: Մասնավորապես, հաշվի առնելով այն, որ տարակարգը բնութագրում է ուսուցչի մասնագիտական որակները, ուսումնական հաստատության փոփոխությունը չի կարող համարվել ուսուցչի տարակարգի իրավունքը դադարեցնելու բավարար հիմք։

Սահմանվել է դրույթ հիմնադրի միջոցների հաշվին ոչ պետական ուսումնական հաստատության ուսուցչին տարակարգ շնորհելու հնարավորության վերաբերյալ՝ հիմք ընդունելով ստացած բազմաթիվ դիմումները և առաջարկները։

Ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման ամբողջական բարեփոխման համար առաջարկվում է վերանայել նաև ատեստավորման գործընթացը: Միատեսակ ատեստավորման փոխարեն՝ կներդրվեն հանրակրթության պետական չափորոշչից բխող վերապատրաստումներ: Հնարավորություն կտրվի կիրառելու ատեստավորման տարբեր համակարգեր, այդ թվում՝ գիտելիքի ստուգման վրա հիմնված կամավոր ատեստավորումը:

Դպրոցը կունենա երկու ղեկավար. նորույթ

Առաջարկվում է դպրոցներում կառավարման նոր մոդելի ներդրում` տարանջատելով դպրոցի տնօրենի բովանդակային և վարչատնտեսական գործառույթները: Դպրոցի տնօրենի վրա թողնվում է առավելապես կրթության որակի պատասխանատվությունը, իսկ շենքի և գույքի պահպանության, ֆինանսական, վարչատնտեսական պատասխանատվության գործառույթը կփոխանցվի վարչական մասի ղեկավարին: Ըստ այդմ` դպրոցը կունենա երկու ղեկավար` բովանդակային և վարչատնտեսական: Վարչական ղեկավարը կիրականացնի մի քանի դպրոցի գույքի կառավարում, իսկ որպես բովանդակային մասի պատասխանատու` յուրաքանչյուր դպրոց կունենա առանձին տնօրեն: Առաջարկվող մոդելով՝ վարչատնտեսական մասի կառավարիչը կիրականացնի դպրոցի վարչական, տնտեսական և ֆինանսական կառավարումը՝ ուսումնական մասի տնօրենի հետ իրականացնելով միայն ուսումնական գործընթացի պլանավորում։ Ուսումնական մասի տնօրենը չի զբաղվի վարչական, տնտեսական և ֆինանսական հարցերով։ Նա կզբաղվի միայն մանկավարժական աշխատողների մրցույթների կազմակերպմամբ, ուսումնադաստիարակչական աշխատանքների պլանավորմամբ և իրականացմամբ` վարչատնտեսական կառավարչի հետ համագործակցելով պլանավորման և դասաբաշխման, տարիֆիկացիայի կազմման հարցերում:

Դպրոցի կառավարման նմանօրինակ մոդել կիրառվում է ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի կրթական հաստատություններում:

Տնօրենը կնշանակվի և կատեստավորվի. նորույթ

Մեկ այլ փոփոխությամբ` տնօրենի թափուր պաշտոնի համալրումը կկատարվի նշանակման միջոցով. այդ գործառույթն առաջարկվում է վերապահել կրթության պետական կառավարման լիազոր մարմնին` ԿԳՄՍ նախարարությանը` հստակեցնելով մի շարք դրույթներ:

Կառավարման խորհրդի կողմից հայտարարված մրցույթի ընթացակարգային փուլերը հաղթահարած թեկնածուներից մեկին կրթության պետական կառավարման լիազոր մարմնի ղեկավարը` նախարարը, կնշանակի տնօրեն 3 տարի ժամկետով:

«Տնօրենի նշանակովի լինելը թույլ կտա լուծել արմատացած այն խնդիրը, երբ կոլեգիալ կառավարման մարմինը վերածվում էր ընդամենը տնօրեն ընտրող ոչ մասնագիտական մարմնի: Ընդ որում` կառավարման խորհուրդը կունենա տնօրենին անվստահություն հայտնելու իրավունք` հավասարակշռելով նշանակման սկզբունքը»,- նշել է նախարար Վահրամ Դումանյանը:

Բացի դրանից՝ գործող տնօրենների համար հավաստագրման փոխարեն՝ առաջարկվում է կիրառել ատեստավորում, որի հիմքում կդրվի դպրոցի զարգացման ծրագրի կատարողականը։ Ատեստավորման արդյունքում՝ նրա հետ պայմանագիր կկնքվի ևս 3 տարով: Գործընթացը կարող է շարունակվել մինչև սահմանված կարգով պաշտոնավարման ավարտը:

Հավաստագրման ընթացակարգից հանվել է հարցազրույցի փուլը, որի բացը կլրացվի՝ թեստավորման հարցաշարում ներառելով իրավիճակային և կառավարչական հմտությունները ստուգող հարցեր:

Ներառականության ընդլայնում

Առաջարկվում է ընդլայնել կրթության առանձնահատուկ պայմանների ընկալման շրջանակը: Ըստ այդմ՝ վարքի և հուզակամային ոլորտի խանգարումներն ընդգրկվելու են կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիքի ցանկում: Առաջարկվում է նաև հաշվի առնել, որ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաները միայն զարգացման ֆիզիկական կամ մտավոր առանձնահատկություններ ունեցող երեխաները չեն: Ուսուցման դժվարություններ կարող են ունենալ նաև օժտված երեխաները, որոնք հայտնվել են կյանքի դժվարին պայմաններում, սոցիալապես անապահով են, հակամարտությունների հետևանքով դարձել են ծնողազուրկ, ունեն լեզվական և այլ խնդիրներ:

Այլ փոփոխություններ

Նախագծով արվել են փոփոխությունների մի շարք այլ առաջարկներ դպրոցներում հեղինակային և միջազգային նախագծերի իրականացման վերաբերյալ: Սահմանվել է Կառավարության լիազորող նորմ՝ այլընտրանքային կրթական ծրագրի հաստատման և փորձաքննության համար:

Ակնկալվում է տեսանելի փոփոխություն

Ամփոփելով և կարևորելով նախագիծը` վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ հանրակրթության օրենքի փոփոխությամբ՝ ոլորտում տեսանելի փոփոխություններ կունենանք:

«Ուզում ենք, որ դպրոցի տնօրենը կենտրոնանա դպրոցի բովանդակության վրա և հնարավորինս քիչ զբաղվի դռան, լուսամուտի, տանիքի, խողովակի, սալիկի և այլ հարցերով։ Դրա համար դպրոցի վարչատնտեսական մասի կառավարումն առանձնացնում ենք կրթական մասի կառավարումից։ Այսինքն՝ տնօրենը զբաղվելու է կրթության բովանդակությամբ, այն բոլոր հարցերով, որոնք կապված են բացառապես կրթության բովանդակության և որակի հետ»,- նշել է Նիկոլ Փաշինյանը:

Գործադիրի անդամները նիստի ընթացքում ծավալել են շահագրգիռ քննարկում ներկայացված նախագծի վերաբերյալ: Դիրքորոշում են հայտնել ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը և Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Գնել Սանոսյանը:

Հավելենք, որ «Հանրակրթության մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը համարվել է անհետաձգելի, հետևաբար այն սահմանված կարգով կներկայացվի Ազգային ժողով և կքննարկվի համապատասխան ռեժիմով:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

  • Comment planifier la séquence d’apprentissage. Օտար լեզվի ուսումնական միավորի պլանավորումը

    Դասընթացը նախատեսված է օտար լեզուն դասավանդող ուսուցիչների համար։ Այն միտված է օգնելու վերջիններին արդյունավետ պլանավորել ուսուցանվող ուսումնական միավորը, օրվա դասը՝ հիմնվելով պետական չափորոշիչների, ԼԻԵՇ-ի հիմնական պահանջների, ինչպես նաև ուսումնառության համընդհանուր ձևավորման արդի պահանջների վրա։Դասընթացը ֆրանսերենով է։Դասընթացի ավարտին մասնակիցները կիմանան ինչ է ուսումնական միավորը, որոնք են նրա ենթամիավորները, դասի պլանավորման փուլերը ,կծանոթանան  ուսուցման արդյունավտ մեթոդներին և գնահատման անհրաժետությանն ու ձևերին։Կկարողանան արդյունավետ պլանավորել ուսումնական միավորը, օրվա դասը, մշակել արդյունավետ գործողություններ դասի վերջնարդյունքներին հասնելու համար, կիրառել գնահատման համապատասխան գործիքներ։

  • Պարամետրական հավասարումների և անհավասարումների լուծման գրաֆիկական եղանակ

    Պարամետր պարունակող խնդիրները մաթեմատիկայի դպրոցական դասընթացում  դասվում են համեմատաբար բարդերի շարքին: Ավելին,  դրանց լուծումը հաճախ պա- հանջում  է  ստեղծագործական մոտեցում: Դպրոցի ավարտական քննությունների փորձը ցույց է տալիս, որ սովորողների մեծամասնությունը  դժվարանում է պարամետրերով խնդիրներ լուծելիս: Պատճառները տարբեր են։ Շատերիս կարծիքով, կարելի է վկայակոչել հետևյալ նկատառումները, որոնք խոչընդոտում են թեմայի յուրացմանը.սովորողների կողմից ֆունկցիաների հատկությունների մեխանիկական սերտումը«պարամետր» հասկացության ոչ ճիշտ ըմբռնումըոչ բոլոր արժեքների քննարկումըառաջադրանքի պահանջի ոչ ճիշտ ըմբռնումըինչպես նաև, ժամանակի առումով, թեմայի կտրվածությունը ձեռք  բերած գիտելիքներիցՊարամետրով հավասարումների և անհավասարումների լուծման ժամանակ առանձնակի ուշադրություն պետք է դարձնել «հավասարման կամ անհավասարման լուծում» և «խնդրի լուծում» հասկացություններին:   Պարամետրերով խնդիրների լուծման ժամանակ հնարավոր են լուծման տարբեր մեթոդներ: Բնականաբար, ավելի էֆեկտիվ է համարվում խնդրին այնպիսի մոտե- ցումը, որտեղ անալիտիկ լուծումը հնարավորության դեպքում զուգակցվում է լուծ- ման գրաֆիկական կամ սխեմատիկ մեկնաբանությամբ, իհարկե, երբեք չպետք է ան- տեսվի պարամետրի թույլատրելի արժեքների բազմության(ԹԱԲ) հարցը, որն այն- քան կարևոր է խնդրի լուծման փուլեր հանդիսացող՝ վերլուծությունն  ու  հետազո- տումն անցկացնելիս:

  • Использование ИКТ в обучении русскому языку

    «Язык — это история народа. Язык — это путь цивилизации и культуры. Поэтому-то изучение и сбережение русского языка является не праздным занятием от нечего делать, но насущной необходимостью».  А. И. Куприн 

  • Հայդուկներ

    Ովքե՞ր էին ֆեդայինները….  ֆիդայիներ, ֆիդայիները կամ հայդուկներըԱրևմտյան Հայաստանում ժողովրդական վրիժառուներն էին։ Նրանք հանուն հայրենիքի՝ Արևմտյան Հայաստանի ազատագրության համար ընտրել էին անհատական-պարտիզանական ընդվզումը։ Հայ ֆիդայիները հանդես էին գալիս թե՛ անհատապես, թե՛ խմբերով։ Առաջին հայ ֆիդայական խմբերը հանդես են եկել 1880-ական թվականների կեսերին, որոնց ղեկավարներից էին Մարգար Վարժապետը, Արաբոն, Աչգբաշյանն և այլք։ Ֆիդայական շարժումը շարունակվում է նաև հետագա տարիներին։

  • Երկարություն, զանգված, ժամանակ

  • ինտեգրված դասընթաց 2-րդ դասարան

      Դասընթացի հիմնական նպատակն է աշխարհի ամբողջականության, բազմազանության ւ փոխադարձ կապերի, բնության երևույթների միասնականության մասին նախնական պատկերացումների ձևավորումը, մարդկանց և բնության հետ փոխհարաբերություններում պատասխանատու վարք դրսևորելու կարողությունների ձևավորումը։ Դասընթացի հիմնական խնդիրներն են՝Տարբերակել կենդանի և անկենդան բնության, մարդու և բնության ստեղծած օբյեկտները՝ նկարագրելով դրանց առանձնահատկությունները,տեսնել և նկարագրել բնության բազմազանությունը,դիտարկումներով և փորձերով բացահայտել, որ կենդանի բնությունը ջրի, օդի, լույսի, ջերմության և բնակության վայրի կարիք ունիդիտարկումներով և փորձերով համոզվել, որ բույսերն ու կենդանիները փոխադարձաբար կապված են։Դասընթացի ընդհանրական չափորոշչային վերջնարդյունքներն են՝ տարբերակել և բնութագրել բնության կենդանի և անկենդան օբյեկտները,դրանց փոխկապակցվածության և փոխազդեցության օրինակներ բերել,ներկայացնել տարբեր բնական գործոնների ազդեցությունը բույսերի աճի և զարգացման վրա՝ հող, ջուր, օդ, լույս, ջերմություն,բնութագրել տարբեր տարածքներին բնորոշ կենդանիների, բույսերի և մարդկանց բազմազանությունն ու հարմարվողականությունը միջավայրին, այդ բազմազանության պահպանման անհրաժեշտությունը,նկարագրել, հիմնավորել, որ բնության մեջ գտնվող բուսական և կենդանական տեսակները դասակարգվում են ըստ տարբեր բնութագրերի,տարբերակել և նկարագրել բույսերի հիմնական մասերը, նկարագրել դրանց հիմնական գործառույթները, հետազոտել, ներկայացնել սերմերի ծլման, աճի գործընթացը և անհրաժեշտ հիմնական պայմանները,բացատրել և ընդհանրացնել որ բոլոր կենդանի օրգանիզմները բազմանում և առաջացնում են իրենց նման, բայց ոչ կրկնօրինակ սերունդ,բացատրել, թե մարդը, կենդանիները և բույսերը որտեղից են ստանում իրենց սնուննդը, նշել, որ մարդը և կենդանիները սնվում են բույսերով և այլ կենդանիներով, սնման շխթաների պարզ օրինակներ բերել։<<Բնությունն  իմ շուրջ>> թեմայի դասերը՝Դաս 1 - Ի՞նչ է բնությունըԴաս 2 - Կենդանի և անկենդան բնությունԴաս 3 - ԲույսերԴաս 4 - Բույսերի բազմազանությունըԴաս 5 - Բույսերը և մարդըԴաս 6 - Վայրի և մշակովի բույսերԴաս 7 - Երկրագնդի մյուս բնակիչներըԴաս 8 - ՄիջատներԴաս 9- ԹռչուններԴաս 10 - Ջկներ, երկկենցաղներ, սողուններԴաս 11- ԿաթնասուններԴաս 12 - Ընտանի և վայրի կենդանիներ, մարդը և կենդանիներըԴաս 13 - Փոփոխությունները բնության մեջ

  • Կերպարվեստի միջոցով մարդու աշխարհայացքի զարգացում

    Բարի գալուստ << Կերպարվեստի միջոցով մարդու աշխարհայացքի զարգացում>>հեռավար դասընթացին:Իմանալով ,որ «Մարդն ապրում և գործում է, ըստ իր աշխարհայացքի».Դասընթացի ընթացքում ուսումնասիրելու եք կերպարվեստի ճյուղերը,ժանրերը,արվեստի ճյուղերի հանրահայտ ներկայացուցիչների կյանքն ու գործունեությունը:Տեսական և գործնական այս դասընթացների միջոցով կզարգացնեք ձեր աշխարհայացքը ,զուգահեռ կզարգացնեք կամ  ձեռք կբերեք գծանկարի,գունանկարի կատարման նոր  կարողությունները :

  • 5-րդ դարի հայ մատենագրությունը

    Համառոտ տեղեկություններ 5-րդ դարի մատենագրության մասին 

  • 5-րդ դարի հայ մատենագրությունը

    Համառոտ տեղեկություններ 5-րդ դարի մատենագրության մասին 

  • Եվրոպա