ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Իրազեկում. «Քիմիա»

Հուլիսի 31, 2020
Պաշտոնական

Հանրակրթական դպրոցում «Քիմիա» առարկայի ուսուցումն իրականացվելու է երկու փուլով: Միջին դպրոցում այն որպես պարտադիր առարկա ուսումնասիրվելու է 7-9-րդ դասարաններում: Առարկայի բովանդակությունը կառուցվել է 5-6-րդ դասարաների համար նախատեսված «Բնություն» առարկայի հենքի վրա, որի չափորոշիչն ու ծրագիրը նույնպես էապես փոխվել են։ Ավագ դպրոցում սովորողները, ելնելով նախասիրություններից և մասնագիտական կողմնորոշումից, իրենց ընտրությամբ կարող են քիմիան ուսումնասիրել կա՛մ որպես առանձին առարկա, կա՛մ ինտեգրված «Բնագիտություն» առարկայի շրջանակում, որը ներառում է գիտելիքներ նաև բնագիտական այլ առարկաներից: Վերջինս նախատեսված է հումանիտար և հասարակագիտական ոլորտում մասնագիտացողների համար և դասավանդվելու է 10-11-րդ դասարաններում:

Ի տարբերություն քիմիայի այժմ գործող չափորոշչի և ծրագրի՝ նոր մշակված փաստաթղթում կատարվել են հետևյալ փոփոխությունները. գործող չափորոշչով սովորողներին ներկայացվող եռամակարդակ պահանջները փոխարինվել են դպրոցի յուրաքանչյուր աստիճանի շրջանավարտի համար սահմանված ուսումնառության ակնկալվող վերջնարդյունքներով: Դրանք ուղղված են ոչ միայն տեսական նյութի իմացությանը, այլ նաև սովորողների տրամաբանական մտածողության, գիտելիքները տարբեր իրավիճակներում կիրառելու, պրակտիկ գործունեություն ծավալելու կարողությունների զարգացմանը:

Վերջնարդյունքները ձևակերպելիս առավել ուշադրություն է դարձվել դրանց չափելիության, հստակության, միարժեքության, սովորողների զարգացման դինամիկայի ապահովման հետ կապված խնդիրներին: Աշխատանքի ընթացքում հաշվի են առնվել մի շարք առաջատար երկրների` քիմիայի կրթական չափորոշչի, ուսումնական ծրագրերի և վերջնարդյունքների մշակման վերջին զարգացումները։ Մասնավորապես, ավագ դպրոցի ծրագրում ներգրավվել են քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմների և օրգանական նյութերի կառուցվածքի հետազոտության որոշ կարևորագույն անալիտիկ մեթոդների հիմունքները։ Առարկայի բովանդակությունը կառուցվել է հինգ հիմնական գաղափարների (Նյութի մասնիկային բնույթ՝ ատոմ և մոլեկուլ։ Քիմիական կապ, կառուցվածք և հատկություններ։ Քիմիական ռեակցիաներ։ Էներգիայի պահպանման օրենք և թերմոդինամիկա։ Կինետիկա և հավասարակշռություն) հենքի վրա, որոնք առավել կոնկրետացվել են հաջորդ երկու մակարդակներում: Նման մոտեցումը նպաստելու է ուսումնասիրվող թեմաների, կոնկրետ ուսումնական նյութերի ընտրության արդյունավերության բարձրացմանը:

Աշխարհի ճանաչողության միասնական մեթոդաբանական հիմքերի ապահովման նպատակով առարկայի բովանդակության կառուցման հիմքում դրվել են նաև մի շարք այսպես կոչված՝ խաչվող հասկացություններ, որոնք ընդհանրական են բոլոր բնագիտական առարկաների համար և օգնելու են սովորողներին միավորելու, փոխկապակցելու տարբեր առարկաներից ձեռք բերած գիտելիքներն աշխարհի մասին մեկ ամբողջական պատկերացման շրջանակում: Փաստաթղթում սահմանվել են տարատեսակ հետազություններ կատարելու համար անհրաժեշտ ընդհանրական հմտությունները, որոնց ձևավորմանը պետք է նպատակաուղղվի ուսումնական գործընթացը: Որպես ուսումնական գործունեության տեսակ` ներմուծվել են նախագծային և հետազոտական աշխատաքները: Ի տարբերություն ներկայումս գործող ծրագրի, որը պարտադիր է բոլոր դպրոցների համար, առաջարկվող ծրագիրն ընդամենը օրինակելի է, այսինքն՝ յուրաքանչյուր դպրոց կարող է կամ օգտագործել այդ ծրագիրը, կամ դրա հիման վրա մշակել և հաստատման ներկայացնել իր սեփականը՝ պարտադիր ապահովելով ակնկալվող վերջնարդյունքների ձևավորումը:

Առաջարկվող օրինակելի ծրագրում բեռնաթափվել է ուսումնական նյութը, ինչը հնարավորություն է ընձեռելու առավել շատ ժամանակ հատկացնել սովորողների գործնական հմտությունների զարգացմանը, խնդիրների լուծմանը, լաբորատոր, նախագծային և հետազոտական աշխատանքների կատարմանը: Վերանայվել են քիմիայի ուսումնական ժամաքանակները 7-12-րդ դասարաններում, ինչպես նաև` սովորողի ուսումնառության արդյունքների գնահատման ձևերը և սկզբունքները։ Քիմիա առարկայի ուսումնառության հայեցակարգում ներկայացված են ուսումնառության նպատակները, արդիականությունը և քիմիայի դերը մեր երկրի հանքարդյունաբերության, առողջապահության, էկոլոգիական, գյուղատնտեսության և տեխնոլոգիական հիմնախնդիրների լուծման գործում։

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Աշխարհագրություն 7-րդ դասարան

  • Տարածաչափություն

  • 9 класс ● 2 часть ● Литература

  • 9 класс ● Русский язык ● Синтаксис

  • 8 класс ● Русский язык ● Литература

  • 7 класс ● Русский язык ● Литература

  • 4 класс ● Русский язык ● Чтение

  • Բայ

    ա/ Գործողություն կամ եղելություն  նշանակող բառը կոչվում է բայ, պատասխանում է ինչ անել, ինչ լինել հարցերին: բ/ Բայն ունի ուղիղ ձև - ել կամ -ալ վերջավորությամբ / երգել,խաղալ/: գ/ Թեք ձևերը մեծ մասամբ բնորոշվում են իրենց վերջավորություններով և այլ մասնիկներով/խոսելիս, գրեցի, մի կարդա/: դ/Բայը կարող է ձևափոխվել ըստ դեմոի, թվի, ժամանակի, եղանակի, որը կոչվում է խոնարհում: ե/ Բայի բոլոր ձևերն ունեն իրենց ժխտական  համարժեքները. Մեծ մասամբ կազմվում են չ- նախամասնիկով /չգրել, չխոսեմ, չեմ գրում/,  նաև մի արգելականով /մի խոսիր, մի խաղա/: զ/ Բայի կազմությունը. Լինում են պարզ և ածանցավոր: Բայահիմքից և վերջավորությունից առաջ ընկած մասն է կոչվում ածանց /թռչել, խաբվել, կոտրատել, խաղացնել/: է/ Բայերն ըստ բայածանցի լինում են չորս տեսակի՝ . սոսկածանցավոր բայեր /-ան, -են, -ն, -չ/------հեռանալ, մտնել, թռչել, մոտենալ: Անցյալ կատարյալի հիմքում  -ն, -չ ածանցները ընկնում են, իսկ –ան, -են ածանցները դառնում են –ացն, -եցն /մտա, թռա, հեռացար, մոտեցար/: . բազմապատկական բայեր /-ատ, ոտ, -կոտ, -տ, -կլտ, -կռտ, -կտ/, ցույց են տալիս գործողության կրկնություն, բազմապատիկություն /կոտրատել, թռչկոտել, ծեծկռտել/:  . պատճառական բայեր /-ացն, եցն –ցն/, ցույց է տալիս,որ ենթական գործողությունը կատարել է տալիս մեկ ուրիշի /խաղացնել, երգեցնել/: . կրավորական բայեր /վ/……գրվել, ասվել: