ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Իրազեկում. «Արվեստ և արհեստ»

Հուլիսի 29, 2020
Պաշտոնական

«Արվեստ և արհեստ» ուսումնական բնագավառը ներառում է 5 ուսումնական առարկա և (կամ) ինտեգրված դասընթաց՝ հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների տարրական, միջին և ավագ կրթական աստիճաններում՝ առանձին և ինտեգրված ծրագրերով։ Դրանք կազմվել են չափորոշչային պահանջներին համապատասխան՝ ըստ սովորողների տարիքային առանձնահատկությունների:

Առաջարկվում է`

  • «Երաժշտություն» (1-12-րդ դաս.),
  • «Կերպարվեստ» (1-12-րդ դաս.),
  • «Պար»,
  • «Թատրոն»,
  • 7-12-րդ դասարաններում առանձին առարկայական ծրագրերով` «Դեկորատիվ կիրառական արվեստներ» (բրուտագործություն, խեցեգործություն, փայտի գեղարվեստական մշակում, գորգագործություն, կարպետագործություն, ասեղնագործություն, տարազ, ապակու գեղարվեստական մշակում, ոսկերչություն, արծաթագործություն, ընտրությունը՝ ըստ տարածաշրջանի ավանդույթների և հետաքրքրությունների),
  • 7-12-րդ դասարաններում «Արվեստ» ինտեգրված (պար, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, ԴԿԱ, լուսանկար, նորաձևություն, դիզայն և այլն)։

Գործող չափորոշչով «Կերպարվեստ» և «Երաժշտություն» առանձին առարկաներն ուսումնասիրվում են 1-7-րդ դասարաններում, ընդ որում՝ 6-րդ և 7-րդ դասարաններում ուստարին կիսվում է երկու առարկաների միջև, ինչն անարդյունավետ է և թանկարժեք ուսումնական ժամանակի կորուստ։

5-7-րդ դասարաններում «Ազգային երգ ու պար» առարկան՝ որպես փորձարկվող առարկա, դասավանդվում է՝ կիսով չափ ինտեգրված «Երաժշտություն» առարկային և առանձին։ Դպրոցների մի մասում առարկան դասավանդում են տարբեր առարկաների ուսուցիչներ, որի արդյունքում հաճախ առարկայի դասավանդումը դժվարանում է կամ չի հաջողվում։

Գործող չափորոշիչներով հանրակրթությանն առաջարկվում են ԿԳՄՍՆ-ի երաշխավորած «Արվեստի պատմություն», «Մշակույթի պատմություն» և «Արվեստ» առարկայական ծրագրերը՝ որպես ընտրովի և ոչ պարտադիր։ Երկար տարիներ այս բնագավառի առարկաները հիմնականում անտեսված են եղել և հաջողություն չեն գրանցել հանրակրթական դպրոցներում։

Առաջարկվող նախագծերում ներառված են այս պահին գործող առարկայական ծրագրերի բովանդակային և թեմատիկ բոլոր բաղադրիչերը։ Որոշ թեմաներ տեղաշարժվել են՝ հաշվի առնելով միջառարկայական ինտեգրումը և ուսուցիչների մասնագիտական կարծիքը (ամենամյա մշտադիտարկման հիմքով)։

Նոր չափորոշչով առաջարկվող անհատական բաղադրիչի շրջանակում հանրակրթական հաստատություններում գործելու են կերպարվեստի, ԴԿԱ և թատերային խմբակներ, երգչախմբեր, պարային համույթներ։ Առաջարկվող կրեդիտային բաղադրիչը ավագ դպրոցների սովորողներին հնարավորություն կտա «Արվեստ և արհեստ» բնագավառի մասնագիտություններն ուսումնասիրել նաև հանրակրթությունից դուրս։

Նոր չափորոշիչներով նախատեսված է ազգային ծեսերն ու պարերը ամբողջությամբ ուսումնասիրել «Երաժշտություն» առարկայի 4-րդ և 7-րդ դասարանների ծրագրերով, եթե կլինեն դպրոցներ, որտեղ չի դասավանդվի առանձին «Պար» առարկան։

«Արվեստ-արհեստ» բնագավառի ինտեգրված դասընթացները հնարավորություն են տալիս հաղորդակցվել արվեստին ազգային, ավանդական, դասական, ժամանակակից և ձևավորվող նոր ուղղությունների տեսանկյունից՝ արդեն ծանոթ միջոցները, նյութերն ու մոտեցումները կիրառելով ուսումնասիրությունների մեջ: Ժամանակակից մարտահրավերները նոր խնդիրներ են ձևավորում ուսումնական բոլոր բնագավառների համար: Արվեստի առարկայախմբի ուսումնական ծրագրերը կառուցված են «ստեղծագործության» շուրջ գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների, վերաբերմունքի, արժեքների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման սկզբունքով, որտեղ սովորողը հանդես է գալիս որպես գրագետ ստեղծագործող, հանդիսատես և արվեստաբան:

Տարրական դպրոցի ավարտին, որպես ձևավորող գնահատման արդյունավետ տարբերակ, առաջարկվում են «Մայրենի», «Ֆիզիկական կուլտուրա», «Տեխնոլոգիա» և «Արվեստ-արհեստ» բնագավառների բոլոր առարկաների ինտեգրված ստուգատեսներ՝ ազգային ծեսերի, տարազի պատրաստման, մարզախաղերի, ցուցահանդեսների, համերգների միջոցով, ինչը յուրահատուկ տոն կպարգևի սովորողներին։

Հանրային քննարկումների ընթացքում ստացել ենք առաջարկություններ՝ հիմնականում նոր թեմաների ընդգրկման վերաբերյալ։ Բոլոր առաջարկությունները կքննարկվեն և հաշվի կառնվեն։

«Արվեստ և արհեստ» ուսումնական բնագավառի միջոցով ապահովվում է աշակերտի գեղարվեստական կրթությունը և գեղագիտական դաստիարակությունը, մտավոր և ստեղծագործական կարողությունների բացահայտումն ու զարգացումը։ Սա իրականացվում է միջառարկայական կապերի ակտիվ ներգրավմամբ՝ արվեստի տարբեր տեսակներին հաղորդակցվելու, ինքնուրույն գեղարվեստական-ստեղծագործական գործունեություն ծավալելու միջոցով:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Աշխարհագրություն 7-րդ դասարան

  • Տարածաչափություն

  • 9 класс ● 2 часть ● Литература

  • 9 класс ● Русский язык ● Синтаксис

  • 8 класс ● Русский язык ● Литература

  • 7 класс ● Русский язык ● Литература

  • 4 класс ● Русский язык ● Чтение

  • Բայ

    ա/ Գործողություն կամ եղելություն  նշանակող բառը կոչվում է բայ, պատասխանում է ինչ անել, ինչ լինել հարցերին: բ/ Բայն ունի ուղիղ ձև - ել կամ -ալ վերջավորությամբ / երգել,խաղալ/: գ/ Թեք ձևերը մեծ մասամբ բնորոշվում են իրենց վերջավորություններով և այլ մասնիկներով/խոսելիս, գրեցի, մի կարդա/: դ/Բայը կարող է ձևափոխվել ըստ դեմոի, թվի, ժամանակի, եղանակի, որը կոչվում է խոնարհում: ե/ Բայի բոլոր ձևերն ունեն իրենց ժխտական  համարժեքները. Մեծ մասամբ կազմվում են չ- նախամասնիկով /չգրել, չխոսեմ, չեմ գրում/,  նաև մի արգելականով /մի խոսիր, մի խաղա/: զ/ Բայի կազմությունը. Լինում են պարզ և ածանցավոր: Բայահիմքից և վերջավորությունից առաջ ընկած մասն է կոչվում ածանց /թռչել, խաբվել, կոտրատել, խաղացնել/: է/ Բայերն ըստ բայածանցի լինում են չորս տեսակի՝ . սոսկածանցավոր բայեր /-ան, -են, -ն, -չ/------հեռանալ, մտնել, թռչել, մոտենալ: Անցյալ կատարյալի հիմքում  -ն, -չ ածանցները ընկնում են, իսկ –ան, -են ածանցները դառնում են –ացն, -եցն /մտա, թռա, հեռացար, մոտեցար/: . բազմապատկական բայեր /-ատ, ոտ, -կոտ, -տ, -կլտ, -կռտ, -կտ/, ցույց են տալիս գործողության կրկնություն, բազմապատիկություն /կոտրատել, թռչկոտել, ծեծկռտել/:  . պատճառական բայեր /-ացն, եցն –ցն/, ցույց է տալիս,որ ենթական գործողությունը կատարել է տալիս մեկ ուրիշի /խաղացնել, երգեցնել/: . կրավորական բայեր /վ/……գրվել, ասվել: