ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Վիշապաքարերը՝ ուղղած դիրքով

Հուլիսի 27, 2020
Մշակութային լուրեր

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը ՀՀ ԳԱԱ «Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ի հետ նախաձեռնել է պատկերագրված հատվածով գլխիվայր (փորնիվայր) տեղադրված հինգ վիշապաքարերի դիրքն ուղղելու աշխատանքներ:

Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի արշավախումբը ՀՀ տարածքում վերջին տարիներին փաստագրել է մոտ հարյուր վիշապաքար: Դրանցից տասնութը նախկինում տեղափոխվել են իրենց սկզբնական տեղից, որոնցից հինգը պատկերագրված հատվածով գլխիվայր (փորնիվայր) դրվել է ցեմենտի մեջ: Կոթողներից մեկը գտնվում է Երևանի Օղակաձև զբոսայգում (360 x 60 x 90 սմ, բերվել է Գեղամա լեռների Աժդահա յուրտ վայրից, որպես հուշարձան հաշվառված է պետական ցուցակում՝ Կենտրոն 1.6.169), իսկ չորսը գտնվում են Արագածոտնի մարզում.

  • Դաշտադեմ գյուղի գերեզմանոցում (օգտագործված է որպես գերեզմանաքար, 295 x 124 x 43 սմ, բերված է Արագածի բարձունքներից՝ Կաթնաղբյուրի լեռնային արոտավայրից, հաշվառված է պետական ցուցակում, պետցուցիչ՝ 2.35.10.3.17):
  • Դավթաշեն գյուղի այգում (օգտագործված է որպես հուշաքար, 340 x 128 x 70 սմ, բերված է Արագածի բարձունքներից՝ Կաթնաղբյուրի ամառանոցից, հաշվառված է պետական ցուցակում, պետցուցիչ՝ 2.36.4):
  • Անտառուտ գյուղից վեր, Տիեզերական ճառագայթների հետազոտության Նոր Ամբերդ կայանում (264 x 116 x 44 սմ, բերված է Արագածի բարձունքներից՝ Քարակապ վայրից):
  • Արագածի Քարե լճի մոտ, Ա. Ալիխանյանի անվան տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայանում (340 x 110 x 70 սմ, բերված է Արագածի բարձունքներից՝ Քարակապ վայրից, հաշվառված է պետական ցուցակում, պետցուցիչ՝ 2.10.4):

Նշյալ վիշապաքարերը տասնյակ տարիներ տեղադրված են եղել սխալ դիրքով՝ հաճախ ռելիեֆ ցլակերպ կամ ձկնակերպ քանդակը թաղված է եղել բետոնի կամ պատվանդանի մեջ:

Վիշապաքարերի դիրքի ուղղման աշխատանքները սկսվել են դեռևս անցած շաբաթ. հուլիսի 19-ին ուղղվել է Դավիթաշեն գյուղում գտնվող վիշապաքարը: Հուլիսի 26-ին ուղղվել է սխալ տեղադրված երկրորդ վիշապաքարի դիրքը, որը 1970 թվականին վիշապաքարը Արագածի բարձունքից իջեցվել և գլխիվայր դրվել էր Նոր Ամբերդ կայանի տարածքում՝ պատվանդանի մեջ: Առջևում ևս երեքն են:

Ծրագիրն իրականացնում է ՀՀ ԳԱԱ «Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ը՝ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ և «ԱրխեոԱրտ և ԼԱԲ» ՀԿ-ի համագործակցությամբ։ Ծրագիրը հովանավորում է ԱՄՆ Կալիֆորնիայի «Արարատ Էսքիճյան» թանգարանը՝ ԳԱԱ ՀԱԻ տնօրենի տեղակալ, պ.գ.թ. Արսեն Բոբոխյանի գիտական վերահսկողությամբ ու ղեկավարմամբ:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Բազմանիշ թվերի բազմապատկումը միանիշ թվով

                                                         Դասի նպատակը և խնդիրները՝  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնելու կարողության զարգացում և այն բազմապատկել մանիշ թվով կարողության ձևավորում։   Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկելու կարողության զարգացում։Լուծել վարժություններ և խնդիրներ կիրառելով բազմանիշ թվի ներկայացումը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով, ապա կատարել բազմապատկում և արդյունքները գումարել։                                          Դասընթացի ավարտին աշակերտները կիմանան.1.  Բազմանիշ թվերը կարգային գումարելիների գումարի տեսքով ներկայացնել2. Կլոր տասնյակի, հարյուրյակի, հազարյակի միանիշ թվով  բազմապատկել3.Լուծել վարժություններ և խնդիրներ                              Դասընթացի տևողություն - 2 շաբաթԴասընթացի հեղինակ - Անի ԳասպարյանԿից ներկայացնում եմ դասագրքի հղումը  https://lib.mskh.am/images/books/matematika-3.pdf

  • Աշխարհագրություն 7-րդ դասարան

  • Տարածաչափություն

  • 9 класс ● 2 часть ● Литература

  • 9 класс ● Русский язык ● Синтаксис

  • 8 класс ● Русский язык ● Литература

  • 7 класс ● Русский язык ● Литература

  • 4 класс ● Русский язык ● Чтение

  • Բայ

    ա/ Գործողություն կամ եղելություն  նշանակող բառը կոչվում է բայ, պատասխանում է ինչ անել, ինչ լինել հարցերին: բ/ Բայն ունի ուղիղ ձև - ել կամ -ալ վերջավորությամբ / երգել,խաղալ/: գ/ Թեք ձևերը մեծ մասամբ բնորոշվում են իրենց վերջավորություններով և այլ մասնիկներով/խոսելիս, գրեցի, մի կարդա/: դ/Բայը կարող է ձևափոխվել ըստ դեմոի, թվի, ժամանակի, եղանակի, որը կոչվում է խոնարհում: ե/ Բայի բոլոր ձևերն ունեն իրենց ժխտական  համարժեքները. Մեծ մասամբ կազմվում են չ- նախամասնիկով /չգրել, չխոսեմ, չեմ գրում/,  նաև մի արգելականով /մի խոսիր, մի խաղա/: զ/ Բայի կազմությունը. Լինում են պարզ և ածանցավոր: Բայահիմքից և վերջավորությունից առաջ ընկած մասն է կոչվում ածանց /թռչել, խաբվել, կոտրատել, խաղացնել/: է/ Բայերն ըստ բայածանցի լինում են չորս տեսակի՝ . սոսկածանցավոր բայեր /-ան, -են, -ն, -չ/------հեռանալ, մտնել, թռչել, մոտենալ: Անցյալ կատարյալի հիմքում  -ն, -չ ածանցները ընկնում են, իսկ –ան, -են ածանցները դառնում են –ացն, -եցն /մտա, թռա, հեռացար, մոտեցար/: . բազմապատկական բայեր /-ատ, ոտ, -կոտ, -տ, -կլտ, -կռտ, -կտ/, ցույց են տալիս գործողության կրկնություն, բազմապատիկություն /կոտրատել, թռչկոտել, ծեծկռտել/:  . պատճառական բայեր /-ացն, եցն –ցն/, ցույց է տալիս,որ ենթական գործողությունը կատարել է տալիս մեկ ուրիշի /խաղացնել, երգեցնել/: . կրավորական բայեր /վ/……գրվել, ասվել: