Ամենայն Հայոց բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանի ծննդեան 100+1-ամեակ

Մարտի 11, 2020

Սփյուռքի լրատու

 

Կազմակերպութեամբ ՏԻՐ կրթամշակութային կեդրոնին եւ համագործակցութեամբ Երեւանի Սիլվա Կապուտիկեանի անուան տուն թանգարանին, Ուրբաթ, 28 Փետրուար 2020-ի երեկոյեան, Մարաշի Հայրենակցական Միութեան սրահին մէջ նշուեցաւ Ամենայն Հայոց բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկեանի ծննդեան 101-ամեակը, ներկայութեամբ Լիբանանի մէջ ՀՀ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան Վահագն Աթաբեկեանի, Լիբանանի Հայոց թեմի առաջնորդի ներկայացուցիչ՝ արժանապատիւ Տ. Շնորհք Քհնյ. Տէր Արթինեանի, լիբանանահայ երեք թերթերու խմբագիրներու, հայ քաղաքական կուսակցութիւններու եւ մշակութային միութիւններու ներկայացուցիչներու, Պուրճ Համուտի փոխքաղաքապետ Մարտիկ Արսլանեանի, առաքինազարդ քոյրերու, վարժարաններու այժմու եւ նախկին տնօրէններու, ուսուցիչներու եւ մշակութասէր հանրութեան:

Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներու ունկնդրութենէն ետք, տեսերիզի ցուցադրութեամբ ծանօթացում կատարուեցաւ ՏԻՐ կրթամշակութային կեդրոնի գործունէութեան, որ ընդհանուր գիծերու մէջ կը ծաւալէ կրթական եւ մշակութային գործունէութիւն: Կեդրոնը մէկ կողմէ կը հետեւի աշա֊կերտներու կրթական պահանջ֊ներուն՝ յետդպրոցական ծրագրի միջոցով, ինչպէս նաեւ պատրաստելով զանոնք պետական եւ համալսարանի մուտքի քննութիւն֊ներուն: Այն նաեւ օտար վարժարան յաճախող հայ աշակերտներու եւ ոչ-հայախօսներու համար կը տրամադրէ հայոց լեզուի յատուկ դասընթացքներ: Իսկ միւս կողմէ նաեւ կ'օժանդակէ հայ մշակոյթի, մայրենի լեզուի պահպանման ու տարած֊ման:  

Բացման խօսքով ելոյթ ունեցաւ ՏԻՐ կեդրոնի համահիմնադիր Ռիթա Պոյաճեան, որ ըսաւ. «21 Փետրուարին քաղա֊քա֊կիրթ աշխարհը նշեց «Մայրենի Լեզուի Միջազ֊գային Օր»ը: Հայերուս համար, Մայրենի Լեզուի օրը առիթ է արժեւորելու մեր անգին հարստութիւնը, առիթ է մեր սիրոյ ու հիացմունքի տուրքը մատուցելու մեր մայրենի լեզուին ու չքնաղ այբուբենին»: Ան նշեց, որ մայրենիի մասին խօսելով ու անոր գովաբանութիւնը կատարելով, չենք կրնար չանդրադառնալ Ամենայն Հայոց բանաստեղծուհի Սիլվա Կա֊պու֊տիկ֊եանի՝ լեզուի ու լեզուապայքարի ասպարէզին մէջ դրսեւորած գործին ու գործունէութեան: Տիկ. Պոյաճեան աւելցուց, որ մենք, առանց երախտամոռ ըլլալու Լիբանանի մէջ գործող մշակութային միութիւններու վաստակին, կու գանք մեր ձեռքը դնելու անոնց ձեռքին, մեր ուժերը միացնելու անոնց ուժրուն, եւ մեր համեստ ներդրումը բերելու այս ազգային վեհ պարտականութեան, որ կը կոչուի հայապահպանում, որուն համար իւրաքանչիւր հայ պարտաւոր է իր լուման դնել, որովհետեւ այս մէկը բոլորիս պարտականութիւնն է, բոլորս պէտք է ունենանք մեր դերը անոր մէջ, եւ վստահ որ միասին աւելի զօրաւոր ենք:

Ասմունքով ելոյթ ունեցաւ լիբանանահայ գաղութի փայլուն ասմունքող, «Արարատ» օրաթերթի տնօրէնուհի Տիկ. Անի Սարաֆեան Եփրեմեանը:

Կապուտիկեանի մասին տեսերիզի ցուցադրութենէն ետք, կեդրոնի համահիմնադիր Լիւսի Տէօքմէճեան բեմ հրաւիրեց օրուան բանախօսը` բանասիրական գիտութիւններու թեկնածու, բազմաթիւ յօդուածներու,  գիրքերու եւ ֆիլմերու հեղինակ Տիկ. Արմենուհի Դեմիրճեանը, որ 2009 թուականէն ստանձնած է «Սիլվա Կապուտիկեան» գրական հիմնադրամի տնօրէնի, իսկ 2016 թուականէն՝ բանաստեղծուհիի տուն-թանգարանի վարիչի պաշտօնը:

Հայրենի բանախօսը ըսաւ, որ յուզիչ է մասնակից դառնալ այսպիսի հրաշալի երեկոյի, որուն նպատակն է արծարծել բանաստեղծուհիին արուեստը եւ հնչեցնել անոր գործերը: Ան նշեց. «Ուխտաւորիս համար մեծ ուրախութիւն է տեսնել այն միջավայրը, որու մասին Կապուտիկեան խանդաղատանքով գրած է իր զոյգ «Քարաւաններուն» մէջ եւ հպարտութիւն է զգալ հայութեան հարազատ հատուածի հոգեւոր գեղեցկութիւնները: Տիկ. Դեմիրճեան խօսեցաւ մեծարեալ բանաստեղծուհիին եւ անոր կեանքի անկիւնադարձային փուլերուն մասին, ինչպէս` անոր Պէյրութ այցելութիւնը 1962-ին, սահմանապահ դիրքեր մեկնումը եւ խրախուսումը հայ ազատամարտիկներուն: Ան յայտնեց, որ խիզախ, քաջ,  արժանապատիւ եւ պահանջող, հայութեան հարցերուն մէջ երբեք չընկրկող, միշտ իր ժողովուրդին փարած Կապուտիկեանը իր բանաստեղծական թէ գրական ստեղծագործութիւններով լուսաշող կամուրջ մը հաստատեց հայրենիք-սփիւռք երկնակամարին վրայ:

Կապուտիկեանի խօսքերով մշակուած հարիւրէ աւելի երգերէն չորս երգերու կատարողութեամբ հանդէս եկան Ռաֆֆի Կէօվօղլանեան եւ Կասիա Շատարեւեան, նուագակցութեամբ Սեդօ Պաղտասարեանի:

ՏԻՐ կրթամշակութային կեդրոնի հիմնադիրներ Ռիթա Պոյաճեանն ու Լիւսի Տէօքմէճեանը յուշանուէր յանձնեցին օրուան բանախօս Արմենուհի Դեմիրճեանին, որ, իր կարգին, Սիլվա Կապուտիկեանի տուն թանգարանի «Պատուոյ գիր»-ով  պարգեւատրեց զանոք:

Ապա իր սրտի խօսքը փոխանցեց Լիբանանի մէջ Հայաստանի դեսպան Վահագն Աթաբէկեան, որ բարձր գնահատեց Լիբանանի այս փոթորկուն օրերուն այսպէս միահամուռ եւ այսքան ջերմութեամբ նշումը հայրենի բանաստեղծուհիի ծննդեան 101-ամեակին, դիտել տալով, որ այս մեծարանքի ձեռնարկը կը զուգադիպի Սումկայիթի ջարդերու տարելիցին: Դեսպանը նաեւ անդրադարձաւ Սիլվա Կապուտիկեանի այն գրութիւններուն, որով ան ազգային շունչ ու ոգի կը ներշնչէր արցախեան ճակատին մարտնչող հերոսներուն: Ան ընդգծեց նաեւ, որ նման իւրաքանչիւր ձեռնարկ պատասխան է բոլոր անոնց, որոնք դարեր շարունակ փորձած են հայ ժողովուրդը ծունկի բերել:

Ձեռնարկը փակուեցաւ Տ․ Շնորհք քահանայ Տէր Արթինեանի «Պահպանիչ»-ով։

***

Նշենք, որ հայրենի հիւրը լիբանանեան այցելութեան ծիրէն ներս, ՏԻՐ կեդրոնի հիմնադիրներուն ընկերակցութեամբ, հանդիպումներ ունեցաւ ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին, լիբանանահայ երեք օրաթերթերու խմբագիրներուն, ԳՈՀԱՐ Համոյթի տնօրէնին, ինչպէս նաեւ Հայկազեան Համալսարանի նախագահին հետ: Տիկ. Դեմիրճեան հայկական երկու ռատիոկայաններուն հետ ունեցաւ հարցազրոյցներ: Դպրոցներու այցելութիւնը ընդգրկեց Ազգ. Յառաջ-Գալուստ Կիւլպէնկեան, Այնճարի Հայ Աւետարանական երկրորդական, Մեսրոպեան, Վահան Թէքէեան եւ ՀԲԸՄ-ի վարժարանները: Ճիպէյլի այցելութիւնը ներառեց Հայոց Ցեղասպանութեան որբերու «Արամ Պէզիքեան» թանգարանը եւ «Թռչնոց Բոյն»ը, իսկ Այնճարի այցելութիւնը՝ քաղաքապետարանը, Պօղոս Սնապեանի տուն-թանգարանը եւ Մուսայ Լերան նորաբաց թանգարանը,