ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Մեկնարկում է «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոնը

Սեպտեմբերի 25, 2019
Մշակութային լուրեր Պաշտոնական

Սեպտեմբերի 26-ին՝ Կոմիտասի ծննդյան օրը, մեկնարկում է Վարդապետի 150-ամյակին նվիրված միջազգային գիտաժողով-փառատոնը, որը կազմակերպում են ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը, Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը և Գերմանիայում ՀՀ դեսպանությունը:

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտում այսօր տեղի է ունեցել «Կոմիտաս» միջազգային գիտաժողով-փառատոնին նվիրված մամուլի ասուլիս, որին մասնակցել են ՀՀ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանը,  Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Նիկոլայ Կոստանդյանը, գիտաժողով-փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար Մհեր Նավոյանը և Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար, գլխավոր դիրիժոր Հովհաննես Չեքիջյանը:  

Նախարարը ներկաներին տեղեկացրել է, որ այս ամիսների ընթացքում Կոմիտասի ծննդյան 150 ամյակը նշող հոբելյանական հանձնաժողովը և տարբեր կազմակերպություններ հսկայական աշխատանք են իրականացրել, սակայն հիմնական միջոցառումները կլինեն առաջիկա շաբաթներին: Միջոցառումները կմեկնարկեն սեպտեմբերի 26-ին, Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտում. պանթեոնում կմատուցվի հոգեհանգստի կարգ, ապա կներկայացվի Կենտրոնական բանկի թողարկած Վարդապետի 150 ամյակին նվիրված արծաթե հուշադրամ, իսկ երեկոյան կլինի մեծ համերգ: 

Իսկ սեպտեմբերի 28-ին Գյումրիի Սև բերդ ամրոցում տեղի կունենա մեծ գալա համերգ, որի ընթացքում կներկայացվեն մի շարք հետաքրքիր լուծումներ: 
«Փառատոնը բավականին մեծ մասշտաբ ունի. այն չի սահմանափակվում միայն Հայաստանով, միջոցառումներ կանցկանցվեն նաև երկրի սահմաններից դուրս: Ինչպես Թումանյանի, այնպես էլ Կոմիտասի 150 ամյակների հոբելյանական միջոցառումներն անցնում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարձր հովանու ներքո: Հոկտեմբերի 18-ին Փարիզում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայանում տեղի կունենա 2 միջոցառում. ցուցադրություն` նվիրված Թումանյանին և համերգ` նվիված Կոմիտասին: Սա մեծ պատիվ է մեզ համար, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն գնացել է ընդառաջ և նախաձեռնել է մեր երկու մեծերին նվիրված հոբելյանական միջոցառումների անցկացում կազմակերպության կենտրոնակայանում»,-նշել է նախարարը՝ միջոցառումների անցկացման գործում կարևորելով նաև ԱԳՆ-ի դերակատարությունը, ինչպես նաև ՀՀ դեսպանների ջանքերը՝ մեր երկրի սահմաններից դուրս տոնական միջոցառումները բարձր մակարդակով կազմակերպելու համար: Արայիկ Հարությունյանն ընդգծել է, որ ԿԳՄՍ նախարարությունը Կոմիտասի 150 ամյակին նվիրված տոնական միջոցառումներն օգտագործում է նրա գործունեության հանրահռչակման համար: 

«Փորձել ենք աշխարհին հավուր պատշաճի ներկայացնել Կոմիտասին և նրա միջոցով մեր բազմադարյա մշակութային ժառանգությունը, մեր երկիրը, մեր ազգային ինքնությունը»,-նշել է Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Նիկոլայ Կոստանդյանը:

Գիտաժողով-փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար Մհեր Նավոյանի խոսքերով, այս հոբելյանը միայն ազգային իրողություն չէ, այլ միջազգային երևույթ և այն կարևոր հարթակներից մեկն է, որտեղ հայ ժողովուրդը ներդաշնակ ու համաքայլ է աշխարհին: 

 «Երբ աշխարհին ներկայանում ենք Կոմիտասով, մենք միշտ շահում ենք: Նա թողել է այնպիսի ժառանգություն, որ զարմացրել  է Եվրոպային: Վաղը մեր բոլորիս պարծանքի ծննդյան օրն է, և մենք պարտավոր ենք մեր երախտիքը հայտնել Կոմիտասին, քանի որ նա մեր ազգի պատիվը բարձրացրել է մի նոր աստիճանի»,- նշել է Հովհաննես Չեքիջյանը:

Տեղեկացնենք, որ փառատոնի բացումը տեղի կունենա Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում սեպտեմբերի 26-ին, որի ընթացքում ելույթ կունենան  Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախումբը, Կարինե Բաբաջանյանը (սոպրանո, Գերմանիա), «ԳԵՂԱՐԴ» երգեցիկ խումբը, Շտեֆան Ֆինկեն (տենոր, Գերմանիա), Երևանի պետական կամերային երգչախումբը, Լուկա Բրունոն (բարիտոն, Իտալիա), «ՀՈՎԵՐ» պետական կամերային երգչախումբը, Տակահիրո Ակիբան (դաշնամուր, Ճապոնիա) և Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը:

Կոմիտասի 150 ամյակին նվիրված փառատոնի մի քանի համերգներ տեղի կունենան նաև Արցախում՝ Ստեփանակերտում, Շուշիում և Գանձասարում:
Այս տարի գիտաժողով-փառատոնի շրջանակներում նախատեսվում են միջոցառումներ նաև Գերմանիայում, մասնավորապես, հոկտեմբերի 8-ին Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում կմեկնարկի  «Կոմիտասը և իր ժառանգությունը» խորագրով միջազգային գիտաժողովը, որին կմասնակցեն երաժշտագետներ Հայաստանից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Ուկրաինայից, Իտալիայից և Ռուսաստանից: Հոկտեմբերի 9-10-ը «Կոմիտասը և իր ժառանգությունը» գիտաժողովը կշարունակվի արդեն Հալլե-Վիտենբերգի Մարտին Լյութերի համալսարանում: 

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն

  • ՀԵՔԻԱԹԻ ԴԵՐԸ ՏԱՐՐԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑՈՒՄ

    Հարգելի մասնակիցներ,Ողջունում եմ Ձեզ և ցանկանում եմ տեղեկացնել, այս  դասընթացում  կարող եք ծանոթանալ,թե հեքիաթն ինչ մեծ դեր ունի երեխայի կյանքում:Դասընթացը տևելու է 3 շաբաթ, որի ընթացքում հաղորդակցվելու ենք դասընթացում տեղադրված ֆորումների օգնությամբ: Դասընթացավար՝  Կարինե Խաչատրյան,Վանաձորի Ա.Բակունցի անվան թիվ 7 հիմնական դպրոցի դասվար:

  • Հնչյուն-տառի ուսուցումը առաջին դասարանում

    Դասընթացը վերաբերում է հնչյուն-տառի ուսուցման հնարներներին ու մեթոդներին։ Ինչպե՞ս անել, որ հնչյուն-տառի ուսուցումը լինի հնարավորինս մատչելի, արդյունավետ, հասանելի յուրաքանչյուրին։

  • Սայաթ-Նովա

    Սայաթ-Նովա.կենսագրությունը,ստեղծագործությունը.<<Աշխարհումս ախ չիմ քաշի>> բանաստեղծության ուսուցումը:

  • Հաշվման համակարգեր

  • Արամ Խաչատրյան

    Կան հանճարեղ մարդիկ, որոնք միշտ մեզ հետ են, թեկուզ վաղուց չկան․․․ Նրանցով ամբողջ մարդկությունը ճանաչում է մեզ, հիանում հայի արվեստով։ Այդպիսի մարդիկ ճանապարհ են դառնում մի ամբողջ ազգի համար, դեպի հավերժը տանող ճանապարհ։ Այդպիսին էր նաև մեծ կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանը։

  • ԱՊԱՀՈՎ ՀԱՄԱՑԱՆՑ

  • Համակարգչային վիրուս

    Համակարգչային վիրուսը ծրագիր է, որը կարող է ինքն իրեն պատճենվել և տարածվել՝ վարակելով համակարգիչն առանց օգտագործողի թույլտվության կամ իմացության։ Շատ հաճախ սխալմամբ վիրուս են անվանում ցանկացած վնասակար ծրագիր։Երբեմն համակարգչային վիրուսը կարող է նաև փոփոխել ինքն իրեն, կամ իր պատճենները կարող են փոփոխել իրենց, դրանք այսպես կոչված մետամորֆիկ վիրուսներ են։ Դասական վիրուսները կարող են վարակել այլ համակարգիչ միայն այն դեպքում, երբ վարակված ծրագիրը տեղափոխվում է այլ համակարգի վրա և աշխատեցվում է։Ժամանակակից անհատական համակարգչով աշխատելիս օգտագործողներին (հատկապես սկսնակ) կարող են հետապնդել շատ անհաջողություններ՝ տվյալների կորուստ, համակարգի կախում, համակարգչի առանձին մասերի խափանում և այլն։ Պատճառներից մեկը կարող է հանդիսանալ վիրուսային ծրագրերի ներխուժումը համակարգչային համակարգ։ Վիրուսները համարյա թե ամենավտանգավոր թշնամիներն են համակարգչի համար։ Այդ ծրագրերը կենսաբանական վիրուսների նման բազմանում են՝ գրանցվելով սկավառակի համակարգային տարածքում, կամ կցվելով ֆայլերին՝ կարող են կատարել տարբեր ոչ ցանկալի գործողություններ։Այսօր ամենատարածված վիրուսների խումբը՝ մակրովիրուսներն են, որոնք վարակում են ոչ թե ծրագրերը, այլ Microsoft Office ընտանիքի ծրագրերով ստեղծված փաստաթղթերը։ Վիրուսները համակարգիչ կարող են ներխուժել սկավառակների հետ կամ էլեկտրոնային փոստի հաղորդագրության հետ։ Որպեսզի չդառնալ վիրուսների զոհը, ամեն մի օգտագործող պետք է իմանա համակարգչային վիրուսներից պաշտպանվելու սկզբունքները, քանի որ վիրուսները վերջնականապես ոչնչացնելու ոչ մի հույս չկա։ Հին ժամանակներից հայտնի է, որ ցանակացած թույնի համար ուշ թե շուտ կգտնվի նրա հակաթույնը։ Համակարգչային աշխարհում այդ հակաթույները կոչվում են հակավիրուսներ։ Համակարգչային վիրուսը հատուկ, որպես կանոն, փոքր ծավալի ծրագիր է, որը կարող է գրանցել իր պատճենները համակարգչի համակարգային տարածքում, դրայվերներում, փաստաթղթերում և այլ տեղերում։ Վիրուսի պատճենի ներխուժումը մեկ այլ ծրագիր կոչվում է վարակում, իսկ ծրագիրը, որը պարունակում է վիրուսը՝ կոչվում է վարակված։ Այսօր գիտությանը հայտնի է մոտ 40 հազար համակարգչային վիրուսներ։ Բիոլոգիական վիրուսների նման համակարգչային վիրուսներին տարածվելու համար անհրաժեշտ են 《կրիչներ》՝ առողջ ծրագրեր կամ փաստաթղթեր։ Ինքը վիրուսը մեծ ծավալի ծրագիր չէ, հիմնականում չի գերազանցում մեգաբայթը։ Այն պահին, երբ օգտագործողը ոչինչ չկասկածելով բաց է թողնում վարակված ծրագիրը, վիրուսը ակտիվանում է և սկսում է իր վտանգավոր գործունեությունը։ Բացի ծրագրեր վնասելուց՝ կան ժամանակակից վիրուսներ, որոնք կարող են վնասել «երկաթը», օրինակ՝ ոչնչացնում են BIOS-ի պարունակությունը կամ վնասում են կոշտ սկավառակը։ Առաջին համակարգչային վիրուսները եղել են հասարակ և օգտագործողից չեն թաքնվել, այլ մոնիտորին արտապատկերել են նկարներ և կատակներ։ Օրինակ. ասեք Կլիմանջարո լեռան բարձրությունը միլիմետրերով։ Սխալ պատասխանի դեպքում կոչնչանան ձեր կոշտ սկավառակի բոլոր տվյալները։ Բացահայտել այդպիսի վիրուսները դժվար չէր։ Նրանք կպչում էին *.com և *.exe ֆայլերին՝ փոփոխելով նրանց իսկական չափսերը։ Հետագայում վիրուսները սկսեցին թաքցնել իրենց ծրագրային կոդը այնպես, որ ոչ մի հակավիրուս չէր կարողանում հայտնաբերել։ Այդպիսի վիրուսները կոչվում էին «անտեսանելի»։ 90-ական թվականներին վիրուսները սկսեցին արագ փոխել իրենց ծրագրային կոդը, այն թաքցնելով կոշտ սկավառակի տարբեր մասերում։ Այդպիսի մուտանտ վիրուսները կոչվեցին՝ “տՏսցՎՏՐՒվօՎՌ”։ Վիրուսների տարածման մեջ մեծ ներդրում ունեցավ ինտերնետը։ 1998-1999 թ-ին աշխարհը ցնցվեց մի քանի կործանիչ վիրուսային գրոհներից։ Melissa Win95.CIH և Chernobyl վիրուսների գործունեության արդյունքում շարքից դուրս եկան մոտ 5 միլիոն համակարգիչներ ամբողջ աշխարհում։ Այդ վիրուսները փչցնում էին համակարգչի կոշտ սկավառակը և ոչնչացնում էին մայրական հարթակի BIOS ծրագիրը։Իրենց պահելաձևից ելնելով վիրուսները բաժանվում են երկու խմբի. ռեզիդենտ և ոչ ռեզիդենտ վիրուսների։Ռեզիդենտ (կամ նույն է թե մշտապես տեղակայված) այս տեսակի վիրուսների վարակիչ կոդերը (վերարտադրվող մոդուլը) իրենց բեռնում են օպերատիվ հիշողության մեջ (ասել է թե մշտապես տեղակայվում են այնտեղ), որևէ վարակված ծրագրին կցված լինելով, և սպասում այնտեղ ակտիվ վիճակում այնքան ժամանակ մինչև օպերացիոն համակարգը կամ օգտագործողը չաշխատացնի այլ ծրագիր։ Վերջինս վարակվելով, վերահսկողությունը հանձնում է արդեն նոր տիրոջը և սպասում իր հաջորդ «զոհին»: Ռեզիդենտ վիրուսները հաճախ բաժանում են արագ վարակող կամ դանդաղ վարակող վիրուսների։ Արագ վարակող ռեզիդենտ վիրուսները կարող են վարակել բոլոր այն ֆայլերը, որոնք այդ պահին սկսում են աշխատել։ Նման դեպքում անգամ հենց ինքը հակավիրուսը, եթե չի հայտնաբերել, որ վիրուսի կիրառական մոդուլը նստած է հիշողության մեջ և այն չի վերացրել, կարող է պատճառ դառնալ ամբողջ համակարգչի ֆայլերի վարակմանը։ Այդ դեպքում, հակավիրուսի ընդլայնված սքանավորման ժամանակ, յուրաքանչյուր ֆայլի վրա անցնելիս, ակտիվացնում է վերջիններիս դրանով իսկ թույլ տալով վիրուսին տեսնել և վարակել դրանք։ Դանդաղները, հակառակը՝ փորձում են հնարավորինս քիչ ֆայլեր վարակել և դրանով իսկ անտեսանելի մնալ։ Ի տարբերություն ռեզիդենտ վիրուսների, ոչ ռեզիդենտները ունեն երկու մոդուլ՝ փնտրման և վերարտադրվելու։ Երբ վիրուսը վարակում է համակարգիչը նրա փնտրման մոդուլը անմիջապես փնտրում է նոր ֆայլեր և գտնելով այն դիմում է վերարտադրման կամ վարակիչ մոդուլի օգնությանը, որպեսզի վերջինս վարակի այն։Վտանգավոր և անվտանգ վիրուսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Վիրուսների մեծամասնությունը չեն կատարում ինչ-որ գործողություններ, բացի իրենց տարածումից (վարակելով այլ ծրագրեր, սկավառակներ և այլն) և երբեմն արտածում են հաղորդագրություններ, կամ վիրուսի հեղինակի կողմից ստեղծված այլ էֆեկտներ՝ խաղեր, երաժշտություններ, համակարգչի կախում, մոնիտորին հայտնվում են նկարներ, ստեղների ֆունկցիայի փոփոխում, համակարգչի աշխատանքի դանդաղեցում և այլն։ Բայց այդ վիրուսները ինֆորմացիային լուրջ վնաս չեն հասցնում։ Այդպիսի վիրուսները պայմանականորեն կոչվում են անվնաս։ Ի դեպ, անվնաս վիրուսներն էլ կարող են պատճառել մեծ անհաջողություններ (օրինակ. համակարգչի վերաբեռնումը ամեն 5 րոպեն մեկ ձեզ թույլ չի տալիս հանգիստ աշխատել)։ Եթե տվյալների վնասումը կատարվում է պարբերաբար և դա չի ունենում ծանր հետևանքներ, ապա այդ վիրուսները կոչվում են վտանգավոր։ Իսկ եթե վնասումը կատարվում է հաճախակի, կամ վիրուսները հասցնում են լուրջ վնասներ (կոշտ սկավառակի ֆորմատավորում, տվյալների սիստեմատիկ փոփոխում սկավառակի վրա և այլն) ապա այդպիսի վիրուսները կոչվում են շատ վտանգավոր։Վարակվող օբյեկտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Համակարգչային վիրուսները իրարից տարբերվում են նրանով, թե ինչպիսի օբյեկտներում են նրանք տեղավորվում, այսինքն ինչ են վարակում։ Որոշ վիրուսներ կարող են վարակել միանգամից մի քանի օբյեկտներ։ Վիրուսների մեծամասնությունը տարածվում են վարակելով կատարողական ֆայլերը՝ ֆայլեր որոնք ունեն exe և com ընդլայնումներ։ Այս վիրուսները կոչվում են ֆայլային։ Վիրուսը, որը գտնվում է վարակված կատարողական ֆայլերում, սկսում է իր աշխատանքը այն ծրագրի բեռնման ժամանակ, որում գտնվում է ինքը։ Մեկ այլ վիրուսների տարածված տեսակ, որը ներխուժում է կոշտ սկավառակի սկզբնական սեկտոր, որտեղ գտնվում է օպերացիոն համակարգը բեռնող ծրագիրը։ Այսպիսի վիրուսները կոչվում են բեռնային վիրուսներ։ Այս վիրուսները սկսում են իրենց աշխատանքը համակարգչի բեռնման ժամանակ։ Բեռնային վիրուսները համարվում են ռեզիդենտ և վարակում են համակարգչի մեջ տեղակայված սկավառակները։ Որոշ վիրուսներ կարողանում են վարակել դրայվերներ։ Դրայվերում գտնվող վիրուսը սկում է իր աշխատանքը տվյալ դրայվերի բեռնման (CONFIG.SYS ֆայլից) ժամանակ։ Սովորաբար վիրուսները, որոնք վարակում են դրայվերները վարակում են նաև կատարողական ֆայլերը, քանի որ այլ կերպ այդ վիրուսները չէին կարողանա տարածվել։ Շատ հազվադեպ են հանդիպում վիրուսներ, որոնք վարակում են համակարգային DOS ֆայլերը (IO. SYS կամ MSDOS.SYS )։ Սովորաբար այդպիսի վիրւսները վարակում են նաև սկավառակի բեռնման սեկտորները, քանի որ այլ կերպ նրանց չի հաջողվի տարածվել։ Հազվադեպ են հանդիպում վիրուսներ, որոնք վարակում են հրամանային ֆայլերը։ Սովորաբար այդպիսի վիրուսները հրամանային ֆայլի հրամանների միջոցով ձևակերպում են սկավառակի վրա կատարող ֆայլ, բաց են թողնում այն, այնուհետև տեղի է ունենում վիրուսների բազմացումն ու տարածումը, որից հետո ֆայլը մաքրվում է սկավառակից։ Այս վիրուսները սկսում են իրենց աշխատանքը հրամանային ֆայլի կատարման ժամանակ, որտեղ նրանք գտնվում են։ Վիրուսը իրենից ներկայացնում է ծրագիր, այդ պատճառով օբյեկտները, որորնք ծրագրային կոդ չեն պարունակում, չեն կարող վարակվել վիրուսով։ Այդպիսի օբյեկտները կարող են միայն վրուսների հետևանքով փչանալ։ Այդպիսի օբյեկտների թվում են պատկանում հասարակ խմբագիր-ծրագրերի կողմից ստեղծված փաստաթղթերը և տվյալների բազաների ֆայլերը։

  • Պետություններն ըստ պետական կարգի կառուցվածքի

    Թեմայի նպատակն է դասակարգել պետություններն ըստ պետական կարգի եվ կառուցվածքի: Սահմանել  միապետական եվ հանրապետական կառավարման ձեվերը, դաշնային եվ միասնական կառուցվածքը, բերել օրինակներ:

  • Թվական

  • Կիբեռանվտանգության էությունն ու նշանակությունը ժամանակակից իրականության համար

    21րդ դարում գլոբալացման և համընդհանուր ինտեգրացիայի պայմաններում համացանցը և օրեցօր  զարգացող նորագույն տեխնոլոգիաները դառնում են ցանկացած հասարակության առօրյայի անբաժանելի մասը։ Միջազգային համակարգը թևակոխել է նոր դարաշրջան, որում կառուցվածքային փոփոխություններ են ընթանում և իշխանությունը գոյակցում է տեխնոլոգիական առաջընթացի և կարողությունների հետ։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումը և տարբեր սուբյեկտների կողմից օգտագործումը առաջնային են դարձրել կիբեռանվտանգության ապահովման խնդիրները:Կիբերտարածքում (տեղեկատվության, կառավարման, հեռահաղորդակցության, հաշվիչ համակարգերի, նրանց հետ աշխատող անձնակազմի և տեղեկատվական հոսքերի համախմբություն) ակտիվ գործում են տարատեսակ հանցավոր խմբավորումներ, իրականացվում է տնտեսական և ռազմական լրտեսություն, փորձ է արվում շարքից հանել ձեռնարկություններն ու ենթակառուցվածքային օբյեկտները: Կիբերանվտանգությունը լայն հասկացություն է, որը անվտանգության տարբեր միջոցներ ու մոտեցումներ է ենթադրում: Միջազգային Հեռահաղորդակցությունների Միության սահմանման համաձայն, կիբերանվտանգությունը ենթադրում է անվտանգության ապահովման ռազմավարություն և սկզբունքներ, անվտանգության երաշխիքներ, ռիսկերի կառավարման մոտեցումներ, գործիքակազմի, ապահովագրություն և տեխնոլոգիաներ, որոնք կարող են օգտագործվել կիբերմիջավայրի, կազմակերպությունների և օգտատերերի ռեսուրսների պաշտպանության համար: Խոսքը ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ ռազմական կիբերտարածության պաշտպանության մասին է, որը կարող է վնասել փոխկապակցված ցանցերն ու տեղեկատվական ենթակառուցվածքները: Հաշվի առնելով Հայաստանում տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների զարգացման բարձր տեմպերը` արդիական է դառնում ենթակառուցվածքների պաշտպանության խնդիրը, որն առանցքային նշանակություն ունի տնտեսության և պետության տարբեր բնագավառների կենսագործունեության համար: