ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

«Ընտանիք» կենտրոն. թումանյանական օրեր Թբիլիսիում

Մայիսի 24, 2019
Լուրեր կազմակերպություններից

ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության «Ընտանիք» մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոնի մանկավարժներն ու սաները Հովհաննես Թումանյանի հոբելյանական 150-ամյակին նվիրված «Կախարդական գրչի վարպետը» խորագրով միջոցառումների շրջանակում մայիսի 18-ից 20-ը այցելեցին Վրաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Թբիլիսի, ուր ապրել ու ստեղծագործել է Ամենայն հայոց բանաստեղծը:

Այցի նպատակն էր ծանոթացնել Թբիլիսիում ծավալած հայ մեծանուն գրող Հ.Թումանյանի և ժամանակի մտավորականների գործունեությանը, արժևորել նրա անմահ ստեղծագործությունները, գյումրեցի, թբիլիսահայ, վրացի և Վրաստանում ապրող այլ ազգությունների երիտասարդների միջև ստեղծել մշակութային երկխոսություն, հաստատել սերտ հարաբերություններ և իրականացնել փորձի փոխանակում հայրենիքից դուրս գտնվող հայկական կրթամշակութային հաստատությունների հետ, սաներին հաղորդակից դարձնել Թբիլիսիում գտնվող հայկական հոգևոր և մշակութային արժեքներին:

Ծրագրի շրջանակում «Ընտանիք» կենտրոնի մանկավարժների ու սաների առաջին կանգառը Վիրահայոց թեմի «Հայարտուն» կրթամշակութային և երիտասարդական կենտրոնն էր, որտեղ գյումրեցիներին դիմավորեցին և ընդունեցին առանձնակի ջերմությամբ ու սպասումով:

«Այսօր հիրավի ուրախալի օր է մեզ համար, որովհետև նոր կամուրջներ են ստեղծվում Թբիլիսիի և Գյումրիի կրթամշակութային կենտրոնների միջև՝ հիմք հանդիսանալով նոր բարեկամական հարաբերությունների հաստատմանը, որը կլինի կայուն, հարատև և բեղուն…»,-իր ելույթում նշեց  «Հայարտուն» կենտրոնի տնօրեն Եվգենյա Մարկոսյանը: Ներկաներին ողջունեց նաև Տեր Տաթև քահանա Մարուքյանը, ով փոխանցեց Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի օրհնությունը և բարեմաղթանքը:

Հանդիսատեսով լեփ-լեցուն դահլիճում գյումրեցի և թբիլիսահայ դեռահասները հանդես եկան համատեղ պատրաստած համերգային ծրագրով. ներկայացվեց հայ գրականության և երաժշտության երկու հսկա վեմեր՝ Հովհաննես Թումանյանի և Կոմիտասի ստեղծագործությունները, հայկական երգն ու պարը, դհոլի, դուդուկի հոգեզմայլ հնչյունները, վոկալ-գործիքային համույթի ելույթները, որոնք մեծ հիացմունք և հիշարժան պահեր պարգևեցին ներկաներին:

Գեղարվեստական ելույթներից զատ ներկաները դիտեցին նաև «Ընտանիք» կենտրոնի կիրառական արվեստի խմբակների սաների ստեղծագործական աշխատանքների ցուցադրությունը և մասնակից դարձան թումանյանական մոտիվներով վարպետաց դասերին: Թբիլիսահայ դեռահասների համար հետաքրքրիր էր մասնակցել բատիկայի, գեղանկարչության և խեցեգործության միջոցով Թումանյանի կերտած կերպարների ստեղծմանը:

Միջոցառումների շարքը շարունակվեց Թբիլիսիի «Կովկասի տուն» մշակութային կենտրոնում, որտեղ փորձի փոխանակում իրականացվեց վրացի և Վրաստանում ապրող այլազգի երիտասարդների հետ:

Եռօրյա այցի շրջանակում «Ընտանիք» կենտրոնի մանկավարժներն ու սաները հյուրընկալվեցին նաև «Հովհաննես Թումանյանի տուն» գիտական, մշակութային կենտրոնում: Կենտրոնի տնօրեն Գիսանե Հովսեփյանը  հետաքրքիր ու ուշագրավ փաստերի մեջբերումներով ամփոփեց Թումանյանի ստեղծագործական ժամանակաշրջանը,  հայրենիքին մատուցած նրա ծառայությունը, ինչպես նաև հայ և վրաց ժողովուրդների բարեկամական հարաբերությունները: Ներկաները Թումանյանին գնահատեցին որպես հայ գեղարվեստական հանճարի ամենավառ անհատականություններից մեկը, ով մարդկության բարձրագույն իդեալների արտահայտիչ  էր և մեծ հումանիստ: Թումանյանական ոգեղեն ստեղծագործությունները ևս  մեկ անգամ կենդանություն առան  կենտրոնի սաների կողմից, ովքեր  ներկայացրին «Անուշ» պոեմից Անուշի ու Մոսիի զուգերգը,  բանաստեղծություններ, հնչեցրին ծիրանափող  դուդուկի կախարդիչ մեղեդին, որը յուրահատուկ ներդաշնակություն հաղորդեց  միջոցառմանը:

«Ընտանիք» կենտրոնի փոխտնօրեն Սվետլանա Պետրոսյանը հյուրընկալող հաստատությունների տնօրեններին հայտնեց իր և կենտրոնի տնօրինության երախտագիտությունը, հանձնեց շնորհակալագրեր ու հուշանվերներ՝ համագործակցության և Վրաստանում հայապահպան գործունեություն իրականացնելու համար՝ փոխադարձաբար ևս ստանալով հուշանվերներ:

Այցի շրջանակում «Ընտանիք» կենտրոնի անձնակազմը մասնակից դարձավ նաև Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում ամեն տարի անցկացվող  ավանդական «Վարդատոն»-ին, որը նվիրված է աշուղական երգի ռահվիրա Սայաթ-Նովայի հիշատակին: Եկեղեցու բակում գյումրեցիները կարմիր վարդեր խոնարհեցին միջնադարյան վերջին բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի շիրիմին՝ որպես հավերժականության մշտամնա նվիրում:

‹‹Ընտանիք›› կենտրոնի սաներն ու մանկավարժները «Հայարտուն» կենտրոնի աշխատակիցների ուղեկցությամբ ճանաչողական այցեր կատարեցին նաև Թբիլիսիի հայկական պատմամշակութային վայրեր. ծաղիկներ խոնարհեցին Խոջիվանքի պանթեոնում հանգչող հայ մեծերի շիրմաքարերին, մոմեր վառեցին Սուրբ Գևորգ և Հավլաբարի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցիներում, ծանոթացան Թումանյանի հիմնած «Վերնատուն» գրական ակումբ-խմբավորման գտնվելու վայրին:

«Թումանյանը մեր ժողովրդի կյանքն ու հույզերը, ցավն ու պայքարը երգեց  ինքնահատուկ, անմիջական զգացողություններով և բարձր արվեստով,  նա բոլորիս համար դարձավ հարազատ, իսկապես ազգային-ամենայն բանաստեղծ: 150 տարի անց Թումանյանին ժառանգած սերունդը սրբորեն պահպանում և շարունակում է նրա հայապահպան գործը: Թումանյանը կա և ապրվում է մեզանով»,-իր խոսքում նշեց «Հայարտուն» կրթամշակութային և երիտասարդական կենտրոնի կիրակնօրյա դպրոցի հայոց պատմության ուսուցիչ Ռևիկ Կարապետյանը:

Ծրագրի մասնակիցները տպավորված էին, ոգեշնչված և լցված Թբիլիսիիում ապրած «թումանյանական օրերով»: ‹‹Ընտանիք›› կենտրոնի սաներն ու մանկավարժները հրաժեշտ տվեցին գործընկեր հաստատություններին, նոր ձեռք բերած բարեկամներին՝ համագործակցությունը շարունակելու երկուստեք ակնկալիքով և պատրաստակամությամբ:

Վերադառնալով ‹‹Ընտանիք›› կենտրոն՝ մասնակիցներն իրենց տպավորությունները, տեսածն ու լսածը, հանճարեղ Թումանյանի և հայ մեծամեծների մասին նոր բացահայտած փաստերն ու իրողությունները կիսեցին կենտրոնի սաների հետ:

…Հովհաննես Թումանյանը 20-րդ դար բերեց ապագայի հանդեպ հուսապարար ակնկալություն, արևով լեցուն սրտի զգացողություն: Նրա անունը սոսկ պատմությանը չի պատկանում: Նրա անունը և ներկայինն է, գալիքինը…

Ս.Պետրոսյան

  • Համաշխաևհային պատմություն

  • Բառի համանունությունը և բազմիմաստությունը

    Այս դասընթացում հակիրճ կներկայացնենք համանուն և բազմիմաստ բառերի տարբերությունները, որը հաճախ է թյուրիմացության տեղիք տալիս. երբեմն երեխաները չեն տարբերում համանուն և բազմիմաստ բառեը, ասենք, օրինակ, համանուն բառերը առանձին-առանձին կարող են բազմիմաստություն ունենալ:

  • Անհատական ուսուցման պլան

    Անհատական ուսուցման պլանը լրացվում է ԴՊՐՈՑԻ և ՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԻ կողմից սահմանված կարգով գնահատված կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող յուրաքանչյուր երեխայի համար:Սովորողի ուսուցումն ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐՈՎ կազմակերպելու վերաբերյալ որոշումը կայացնում է դպրոցի մանկավարժական խորհուրդը՝ հիմք ընդունելով ԾՆՈՂԻ ԴԻՄՈՒՄԸ և ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐԻ ՈՒ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԽՄԲԻ համատեղ եզրակացությունը:Անհատական ուսուցման պլանը կառուցվում է հանրակրթության պետական չափորոշչով սահմանված ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԲՆԱԳԱՎԱՌՆԵՐԻ համար, ըստ հանրակրթության աստիճանների, կրթական ծրագրերի բովանդակության պարտադիր նվազագույն պահանջների հիման վրա:Ուսումնական առարկաների ծրագրերի բովանդակության հարմարեցումների հիման վրա էլ մշակվում են երեխաների անհատականացված ծրագրային բաղադրիչների ուսուցման պլանավորումները յուրաքանչյուր առարկայի համար:ԱՈՒՊ-ի մշակումները հիմնված են հանրակրթական պետական կամ այլընտրանքային ծրագրերի դասավանդման հաջորդականության և ծրագրային նյութերի ծավալների վրա:Սովորողի կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիքից ելնելով ԱՈՒՊ-ները կարող են տարբերվել «Հանրակրթության պետական չափորոշչով» սահմանված հանրակրթական ծրագրերի բովանդակության պարտադիր նվազագույն պահանջներից և առարկաների ծրագրային նյութի ծավալներից:ԱՈՒՊ-ում հանրակրթական հիմնական ծրագրերի բովանդակությունը կարող է պարզեցվել և հարմարեցվել աշակերտի մտավոր և ֆիզիկական կարողությունների առավելագույն ներուժին:  Աղբյուրը՝ Ս. Թադևոսյան, «Անհատական ուսուցման պլանի մշակման» մեթոդական ուղեցույց-ձեռնարկ, Երևան, Հեղինակային հրատարակություն, 2016թ., էջ 17-18

  • Ինչպես պետք է վարվել վտանգավոր իրավիճակներումում

    Անձնական անվտանգության , ապահովության և առողջության պահպանումը մարդու կենցաղում ամենակարևոր խնդիրներից է: Ներկայիս շրջակա միջավայրում նկատվում է մարդու գործնեության հետևանքով ծագած վտանգների աճ : Դրանք բազմազան են և փոփոխական :Ուստի ժամանակակից մարդուն պաշտպանական միջոցներ են հարկավոր: Եվ դա ոչ թե շրջակա միջավայրից մեկուսացումը պետք է լինի , այլ ոչ ստանդարտ իրավիճակներում արագ կողմնորոշվելու, որոշում կայացնելու , իրավիճակը վերլուծելու հմտությունների ձևավորումը:  Տվյալ թեման չի ենթադրում մեխանիկորեն անվտանգության կանոնները մտապահելը , այն նպատակ ունի համապատասխան վարքի դրսևորում ձևավորել:

  • Շարժման խնդիրներ

  • Համակարգչային հմտություններ,ՏՏ տեխնոլոգիաներ

    Դասընթացի նկարագիրը Կառավարման բնագավառի բազմաթիվ խնդիրների լուծման ալգո­րիթմներն այնպիսին են, որ դրանց իրականացումը գործնականորեն անհնար է առանց ժամանակակից համակարգիչների կիրառման: Դա հատկապես վերաբերում է այն խնդիրներին, որոնց լուծման համար պետք է կատարել մեծ թվով գործողություններ, որի ընթացքում մշակվում են բավականաչափ մեծածավալ տվյալներ:  «Համակարգչային հմտություններ» դասընթացի նպատակն է` ունկնդիրներին ծանո­թացնել ժամանա­կակից համակար­գիչների տեխնիկական միջոցներին, դրանց գործառութային հնարավորու­թյուն­ներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հիմունք­ներին և գործնական աշխատանքների շնորհիվ նրանց համար հնարավորություն ստեղծել ձեռք բե­րելու համակարգիչներով աշխատելու հմտություններ: Դասընթացն ունի գործնական ուղղվածություն: 

  • Изучение односоставных предложений

    Изучение односоставных предложений 

  • Տասնորդական կոտորակներ

  • Թեքվող խոսքի մասերի ուսուցումը տարրական դպրոցում

    Դասընթացի  նպատակն  է  առաջադրվող  մեթոդաբանությամբ  փորձ  անել  ավելի  դյուրին  դարձնել  ձևաբանական  գիտելիքների  ընկալումը  տարրական  դասարանների  աշակերտների  համար,  նպաստել  նրանց  խոսքի  մշակույթի  հարստացմանը,  ինչպես  նաև  դատողական  ունակությունների  զարգացմանը:Ձևաբանական  գիտելիքների  ուսուցումը  տարրական  դպրոցում  ներկա  կրթական  համակարգում  սկսվում  է   երրորդ  դասարանի  առաջին  կիսամյակից:  Այժմյան  տարրական  դպրոցում  քերականական  գիտելիքների  ուսուցմանն  առանձին  դասաժամեր  չեն  հատկացվում,  այն  իրականացվում  է  մայրենիի  ուսուցմանը  զուգընթաց:  Ձևաբանական  գիտելիքներին`  որպես  խոսքի  մասերի,  ծանոթանում  են  երրորդ  դասարանում:  Ավանդական  մեթոդիկայում   ուսումասիրվում  էին  գոյականը,  ածականը,  բայը,  դերանունը,  շաղկապը  և  ձայնարկությունը`  իրենց  ընդհանուր  հատկանիշներով  ու  խիստ  բնորոշ  առանձնահատկություններով:    Ա. Ե. Տեր – Գրիգորյանը  առաջինն  էր,  որ  փոխեց  խոսքի  մասերի  ուսումնասիրման  ավանդական  հաջորդականությունը:  Նա  գոյականից   անմիջապես  հետո  դրեց  բայը`  լեզվական  ու  դիդակտիկական  մի  շարք  նկատառումններից  ելնելով:  Ներկայիս   քառամյա   տարրական  դպրոցում  ևս  կիրառվում  է  ուսուցման  այս  հաջորդականությունը:Բոլոր  մանկավարժներն  էլ  տարրական  դասարաններում  քերականության  ուսուցումն  սկսել  են  նախադասությունից  և  վերադարձել  նախադասությանը:  Բայը  գոյանակից  հետո  դնելով`  հնարավորություն  է  տրվում  ուսուցչին  երկրորդ  խոսքի  մասի  ուսումնասիրությունն  սկսելուն  պես  նախադասությունը  դարձնել  ուսուցման  հիմական  գործոններից  մեկը,  որովհետև  արդեն  երկրորդ  խոսքի  մասից  հնարավոր  է  ամբողջական  նախադասություն  ստանալ,  իսկ  նոր  ուսումնասիրվելիք  յուրաքանչյուր  նոր  խոսքի  մաս  կգա  նախադասության  մեջ  իր  տեղը  գրավելու:

  • ՄԱԹԵՄԱՏԻԿԱ 2-ՐԴ ԴԱՍԱՐԱՆ

    Գիտելիքների համակարգի յուրացում. ուսումնասիրել  20-ից  մեծ  երկնիշ  և  եռանիշ թվերը գումարման  և  հանման  գործողությունները  1000-ի  սահմաններում գաղափար  տալ  բազմապատկման և  բաժանման  գործողությունների  մասին    սովորեցնել   միանիշ  թվերի  բազմապատկման  աղյուսակը շարունակել  ծանոթացումը  երկրաչափակսն  մարմինների, պատկերների,  մեծությունների,  դրանց  չափման  միավորների  հետ ձևավորել  հարց  ձևակերպելու  կարողություն     Դաստիարակություն  և  առօրյա  կյանքում  գիտելիքների  յուրացում        Գիտակցել  գիտելիքների  կարևորությունը,  դրանց  կիրառության  արդյունավետությունը  կյանքում,   ոչ  խոսքային  միջոցների՝  գծապատկերների,  նշանների  և  պայմանանշանների  դերը  հաղորդակցման  մեջ, գիտակցել և արժևորել  ուրիշների  հետ  աշխատելու  անհրաժեշտությունը :