ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Կներդրվի գիտության ոլորտի ֆինանսավորման մրցակցային համակարգ

Փետրվարի 8, 2019
Պաշտոնական

Հայաստանում շուտով կներդրվի գիտական կազմակերպություններին ֆինանսավորելու նոր մեխանիզմ` հիմնված կատարողականի արդյունքների վրա,  ինչպես նաև կսահմանվի գիտական հիմնարկ հասկացությունը:  Այս մասին «Արմենպրես»-ի մամուլի սրահում հրավիրված ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության գիտության կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանը: Նա  նշել է, գիտական կազմակերպությունների ֆինանսավորման նման համակարգն ընդունված է միջազգային պրակտիկայում և համարվում է արդյունավետ մոդել. «Կատարողականի միջոցով գիտական կազմակերպությունների ֆինանսավորումը շատ կարևոր գործիք է: Այն կխթանի մրցակցությունը գիտական կազմակերպությունների միջև և կնպաստի, գիտական ինստիտուտների ավելի մոտիվացված աշխատանքին»,- նշել է Սամվել Հարությունյանը և հավելել, որ համապատասխան կարգն այժմ մշակում է ԿԳ նախարարության աշխատանքային խումբը:

 Նրա խոսքով՝ նախատեսվում է սահմանել համապատասխան չափորոշիչներ, որոնց հիման վրա գիտական հիմնարկները կստանան միավորներ և կդասակարգվեն: Մասնավորապես, հաշվի է առնվելու հիմնարկների նախկինում կատարած գիտական հետազոտությունների արդյունավետությունը, կադրային ներուժի հզորությունը, նյութատեխնիկական ապահովվածության աստիճանը, միջազգային գիտակրթական տարածքում ինտեգրման աստիճանը, գիտական արդյունքների առևտրայնացման խնդիրը, ֆինանսական գործունեության արդյունավետությունը, գիտական հրապարակումների քանակը, ցիտումների թիվը և այլն: Սամվել Հարությունյանի տեղեկացմամբ` ֆինանսավորումը կլինի ըստ սահմանված 4 կատեգորիաների. «Առաջին կատեգորիայի հիմնարկները պետք է համապատասխանեն միջազգային գիտական կենտրոնի չափանիշներին և բազային ֆինանսավորումից բացի կստանան նաև բոնուսային գումարներ` ամենաբարձր գործակցով: Երկրորդ կատեգորիայի հայտնված հիմնարկները նույնպես կստանան բոնուսներ, բայց արդեն ավելի փոքր գործակցի կիրառմամբ: Երրորդ կատեգորիայում կլինի միայն բազային ֆինանսավորում, իսկ չորրորդ կատեգորիայում հայտնված գիտական հիմնարկները, որոնք, այսպես ասած, բուժման ենթակա չեն, կմիավորվեն առաջին և երկրորդ կատեգորիաներին համապատասխանող գիտական հիմնարկներին, իսկ լավագույն աշխատողները կընդգրկվեն կամ միավորված կենտրոններում, կամ հարակից ուղղություններով զբաղվող հիմնարկներում»,-նշել է Սամվել Հարությունյանը:

Անդրադառնալով հիմնադրամի կարգավիճակ ունեցող գիտական մի շարք կազմակերպություններում, այդ թվում որոշ բուհերում գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության բազային ֆինանսավորման հանրային հնչեղություն ստացած խնդրահարույց հարցին` Սամվել Հարությունյանը նշել է, որ կառավարությունը շատ արագ արձագանքել է և հարցը կառավարության երեկվա նիստում կայացված որոշմամբ արդեն կարգավորվել է: Խնդիրն առաջացել էր «Հիմնադրամների մասին» ՀՀ  օրենքի պահանջներով պայմանավորված: Սակայն, ըստ  Սամվել Հարությունյանի` գիտական հիմնադրամները չի կարելի նույնացնել մնացած հիմնադրամների հետ: Խնդիրը կկարգավորվի` «Բարձրագույն կրթության, գիտական և գիտակրթական գործունեության մասին» ՀՀ նոր օրենքի ընդունումից հետո, որտեղ նախատեսվում է սահմանել գիտական հիմնարկ հասկացությունը` անկախ կազմակերպաիրավական ձևից: Գիտության կոմիտեի նախագահը միաժամանակ համոզմունք է հայտնել, որ մրցակցային ֆինասավորման համակարգի ներդրման ուղղությամբ աշխատանքներն առաջիկայում կավարտվեն, համապատասխան կարգի ընդունումից հետո 2020 թվականից անցում կկատարվի ֆինանսավորման նոր համակարգին:

Անդրադառնալով խնդիրներին` Գիտության կոմիտեի նախագահն առանձնացրել է համակարգի ծերացման հիմնահարցը. «Մենք այսօր ունենք գիտության ծերացման խնդիր: Ոլորտում աշխատող 65-ից բարձր տարիքով գիտնականների թիվը կազմում է ընդհանուր գիտնականների 25 տոկոսը: Այս կադրերը խորհրդային գիտական դպրոցի ներկայացուցիչներն են և այդ տարիքի գիտնականների թիվը գնալով պակասում է: 10 տարի հետո այս կադրերն ավելի կպակասեն: Մեզ մոտ 35-55 տարեկան գիտնականների անկում կա, և այդ բացը բավարար չափով չի լրացվում: Մենք ակտիվորեն աշխատելու ենք, որպեսզի երիտասարդ կադրերը խրախուսվեն, նոր, հետաքրքիր պայմաններ լինեն նրանց համար »,- նշել է Սամվել Հարությունյանը: Նրա խոսքով` ներկայումս գիտական գործունեությամբ  զբաղվող կադրերի թիվը հասնում է 6200-ի, որոնցից 4500-ը` գիտական գործունեություն են իրականացնում, մնացածը` սպասարկող անձնակազմն է: Սա, ըստ Գիտության կոմիտեի նախագահի նվազագույն թիվ է մեր երկրի համար և պետք է խրախուսել, որպեսզի գիտական գործունեությամբ զբաղվողների թիվն ավելանա:

Գիտության կոմիտեի նախագահ Սամվել Հարությունյանն ասուլիսի ընթացքում ներկայացրել է նաև 2019 թվականի համար նախանշված աշխատանքները:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության և գիտության նախարարություն

  • Ձայնային ալիք

    Հետաքրքիր նյութեր ձայնային ալիքների մասին:

  • «Կլիմայական արկղիկ»

    Կլիմայի փոփոխության մասին այժմ գրեթե բոլորն են խոսում՝ գիտնականները, քաղաքական գործիչները, գործարարները: Կլիմայական փոփոխությունների պատճառների վերաբերյալ վարկածները շատ են. որոշ հետազոտողներ մատնանշում են, որ դրանք պայմանավորված են մոլորակի վրա տիեզերական գործընթացների ազդեցությամբ (արևային ակտիվության մեծացում, երկրագնդի առանցքի թեքության փոփոխություն), մյուսներն էլ պնդում են, որ հենց մարդն է իր գործունեությամբ դարձել կլիմայական աղետների պատճառ: Դասընթացի նպատակն է պարզել, թե ինչպես է մարդու գործունեությունը ազդում կլիմայի փոփոխության վրա, ինչպես նաև բացահայտել վերջինիս բացասական անդրադարձը մարդու և բնության վրա:

  • Թվականի ուսուցումը 7-րդ դասարանում

  • Գծային ֆունկցիա և նրա հատկությունները

    Այս դասընթացը կօգնի ավելի լավ ծանոթանալ գծային ֆ-ի և նրա հատկությունների հետ։

  • Հայաստան՝ երկիր հայրենի

  • Պայքարի ուրույն ձևը, ապրելու իր բանաձևը

    Դասընթացը միտված է ավագ դպրոցի աշակերտներին ծանոթացնել Մահարու գրական կյանքին ու գրական ստեղծագործություններին:

  • Տեղստային խմբագրիչ

  • Մեխանիկական ալիքներ: Ձայն

    Ավելի պատկերավոր և մանրամասն պատկերացում են կազմում  մեխանիկական ալիքների  և սեյսմական ալիքների մասին:

  • Տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաներ

    Առանց տեղեկատվական ու հաղորդակցական տեխնոլոգիաների (ՏՀՏ), մեր օրերում աներևակայելի է առաջընթացը պետական և հասարակական գործունեության ցանկացած բնագավառում: Համապատասխան ենթակառուցվածքի զարգացումը, տեղեկատվական հասարակության ստեղծումը և  համաշխարհային տեղեկատվական ոլորտում ակտիվորեն ներգրավվելը մեր երկրի առաջնային խնդիրն է համարվում: Այս խնդրի հաջող լուծմանը վճռորոշ նշանակություն է շնորհվում՝ այնպիսի ռազմավարական նպատակների հասնելու համար, ինչպիսիք են ժողովրդավարական, ազատ և իրավական պետության ստեղծումը, քաղաքացիական հասարակության զարգացումը, երկրի անվտանգությունը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և ահաբեկչության դեմ պայքարը: Վճռորոշ նշանակություն ունի այն, որ ինֆորմատիկա  առարկան պետք է ոչ միայն տեխնիկական կարողություններ ու հմտություններ տա աշակերտին, այլև պետք է բարենպաստ պայմաններ ստեղծի ազգային և համամարդկային արժեքներ կրող, ազատ անհատի ձևավորման համար:

  • Բառապաշարի հարստացումը մայրենիի դասերին

    Այս դասընթացը նախատեսված է տարրական դասարաններում դասավանդող ուսուցիչների և մայրենին ուսումնասիրողների համար: