ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

«Սփյուռքի նախարարության աջակցությամբ կազմակերպված դասընթացները՝ կանաչ լույս սփյուռքահայ ուսուցիչների համար». Թամարա Թովմասյան

Նոյեմբերի 29, 2018
Սփյուռքի լրատու

ՀՀ ԿԳՆ կրթության ազգային ինստիտուտի հայագիտական  և  սոցիալ–մշակութային առարկաների բաժնի մասնագետներ Թամարա Թովմասյանն ու Արման Մալոյանը սեպտեմբերի 20-ից մինչև հոկտեմբերի 20-ը ՀՀ սփյուռքի նախարարության կողմից գործուղվել էին Նիդերլանդների Ալմելոյի հայկական Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու հովանու ներքո գործող «ՍուրբՄեսրոպ Մաշտոց» և Ամստերդամի Սուրբ հոգի եկեղեցու «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» կիրակնօրյա դպրոցներ՝ ուսուցիչների համար վերապատրաստման դասընթացներ անցկացնելու:

Վերապատրաստման և մշտադիտարկման արդյունքները «Հայերն այսօր»-ը ամփոփել է Թամարա Թովմասյանի հետ:

– Տիկի՛ն Թովմասյան, ի՞նչ տպավորություններով եք վերադարձել Ալմելոյի և Ամստերդամի հայկական համայնքներից: Վերապատրաստման դասընթացները ծառայեցի±ն իրենց բուն նպատակին:

-Նշեմ, որ ես հայոց լեզվի և գրականության վերապատրաստումներ էի անցկացնում ուսուցիչների, իսկ Արման Մալոյանը հայոց պատմության և հայոց եկեղեցու պատմության՝ դասախոսություններ էր կարդում ինչպես ուսուցիչների, այնպես էլ համայնքի անդամների համար: Ընտրվել էին  այն առարկաները, որոնք  սփյուռքի հայկական  մեկօրյա դպրոցներում են դասավանդվում՝ հայերեն և հայրենագիտություն, ինչպես նաև հայոց եկեղեցու պատմություն, որոնք նպաստում են ազգային ինքնության պահպանմանը:

Մեկ ամիս տևած դասընթացները՝ արդյունավետ էին, քանի որ իրականացվեցին այն ակնկալիքները, ինչը նախատեսված էր մեր կողմից նախօրոք կազմված ծրագրով; Շատ հետաքրքիր, միաժամանակ պարտավորեցնող էր աշխատանքը, քանի որ գործ ունեինք սփյուռքի ուսուցիչների հետ: Թեև դասավանդման ծրագիրը նախապես պատրաստ էր, սակայն տեղում՝ ուսումնական կարիքները գնահատելուց հետո միայն, ամեն ինչ հստակեցրինք և կողմնորոշվեցինք՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի առանձնահատկությունները:

Ես հիմնականում նոր մեթոդաբանությամբ հագեցած վերապատրաստման դասեր էի անցկացնում, որոնք հարստացրին ուսուցիչների գիտելիքները ինչպես մասնագիտական, այնպես էլ մեթոդական առումով: Որպես դիտարկում՝ նշեմ, որ դպրոցներում օրակարգային հարց է մնում դասագրքերի խնդիրը, առարկայական ծրագրերով և նոր մեթոդիկայով ուղղորդված ուսուցումը:

Բայց, այնուամենայնիվ, կարծում եմ՝ անցկացված դասընթացները դասավանդման նոր մեթոդիկայով զինեցին, համախմբեցին և ոգևորեցին ուսուցիչներին, քանի որ նրանք նոր եռանդով ու նվիրվածությամբ սկսեցին աշխատել: Այդ ընթացքում օր օրի ավելանում էին աշակերտների թիվը, ինչը էլ ուրախացնող հանգամանք էր:

– Եվ ի՞նչ պարզվեց մեկամսյա վերապատրաստման արդյունքում:

-Մեկամսյա վերապատրաստման ընթացքում պարզվեց, որ Ալմելոյի  և Ամստերդամի մեկօրյա դպրոցներում ուսուցման և ուսումնառության գործընթացը բարվոք վիճակում էր գտնվում: Ալմելոյի դպրոցում դասավանդում էին 14 ուսուցիչներ, ովքեր  տիրապետում էին ուսուցման ավանդական մեթոդներին,  հմուտ էին իրենց գործում:  Սակայն նոր մեթոդաբանությամբ ինտերակտիվ վերապատրաստման արդյունքում ուսուցիչներն ավելի ակտիվացան, դասերն սկսեցին  վարել հետաքրքիր, սովորողներն ակտիվ էին, փորձում էին  ինքնուրույն սովորել  ու միմյանց սովորեցնել, զարգացան նրանց  սովորելու կարողությունները, հմտությունները և հետաքրքրությունը հայոց լեզվի նկատմամբ:

Ալմելոյի դպրոցում գործում էր տարիքային 5 և մեկական հոլանդախոս փոքրերի ու մեծահասակների խումբ՝ 112 սովորող, որոնք ուզում էին հայերեն գրել և կարդալ սովորել, չնայած նրանցից շատերի  ծնողները հայերենին ընդհանրապես չէին տիրապետում:

Այդ ընթացքում մեր կողմից կատարվել են դասալսումներ, քննարկումներ, խորհրդատվություններ, անց­կացվել են բաց դասեր՝ արդի մեթոդների գործնական կիրառմամբ:

– Ալմելոյում և Ամստերդամում ի՞նչ խմբերի հետ էիք աշխատում:

– Ալմելոյի դպրոցն ուներ աշակերտների հինգ տարիքային խումբ, որոնցում սովորում էին և՛ արևելահայեր, և՛ արևմտահայեր: Քանի որ խմբերում առկա էին գրական երկու լեզվով խոսող սաներ, ուստի միևնույն դասին պարտադիր երկու ուսուցիչ էր աշխատում նրանց հետ՝ արևելահայերենին և արևմտահայերենին տիրապետող ուսուցիչները: Այդ մոտեցումը շատ օգտակար էր: Հայերենի երկու ճյուղին տիրապետող մասնագետները համախոհ էին, այս առումով որևէ դժգոհություն չնկատեցի: Ունեին նաև հոլանդախոս մեծահասակների և փոքրերի ևս մեկական խումբ, որոնք նոր էին ուսումնասիրում հայերենը:

Վերապատրաստումները հագեցված էին մեթոդական նորարարական գործընթացներին համահունչ դասերով, քննարկումներով, որի արդյունքում գործնականի ու տեսականի հետաքրքիր համադրությամբ գոհացուցիչ արդյունք ունեցանք:

Դպրոցի տնօրեն Սվետլանա Անդրեսյանը, քաղաքի հայ համայնքի նախագահ Օնիկ Գելեջին և եկեղեցու երիտասարդ ու հայրենասեր քահանա տեր Մաշտոցը հոգացել էին մեր՝ այնտեղ գտնվելու և դասերն արդյունավետ կազմակերպելու բոլոր կարիքները:

Վերապատրաստման դասընթացներին մասնակցել են նաև համայնքի տարբեր անդամներ, և այն ուսուցիչները, ովքեր նախկինում աշխատել էին դպրոցում: Մեծահասակների խմբում ընդգրկված էին մինչև 60 տարեկան համայնքի անդամներ: Այս խումբը արդեն նախորդ ուստարում  սովորել էր գրել-կարդալ, և կրկին եկել էին դասերի՝ ավելի խոր գիտելիքներ ստանալու: Նրանց խմբի հետ մեր կողմից իրականացվեցին հայագիտական դասախոսություններ  և այլ  նպատակաուղղված աշխատանքներ:

Ի դեպ, բոլոր ուսուցիչները մեծ սիրով էին մասնակցում դասերին: Մենք զարմացած էինք նրանց հայրենասիրական մղումներից, քանի որ նրանք իրենց աշխատանքից դուրս, երբեմն՝ ուրիշ քաղաքներից, գալիս էին դպրոց և աշխատում էին անվճար:

Մեկ օր էլ աշխատեցի  Ալմելոյի հայկական դպրոցի աշակերտների համար: Նկատեցի, որ նրանք հայերեն սովորում են միայն դպրոցում: Ցավալի է, որ ընտանիքում ծնողները ո´չ միշտ են օգնում իրենց երեխաներին՝ ամրապնդել այն, ինչ սովորել են դպրոցում (պատճառը կամ հայերեն չիմանալն էր, կամ զբաղվածությունը): Վերջինս էլ պատճառ է դառնում, որ նրանք կամաց-կամաց հեռանան իրենց արմատներից: Կարծում եմ՝ ծնողներն այս հարցում պետք է սրտացավ լինեն: Առհասարակ, մեր ուշադրության կենտրոնում հոլանդերեն խոսող այն երեխաներն էին, որոնք թեև ծնվել էին Հոլանդիայում, սակայն որոշել էին հայերեն գրել և կարդալ սովորել՝ արմատներին վերադառնալու նպատակով:

Իսկ Ամստերդամի «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» դպրոցում շենքային պայմանները լավ էին, սակայն համապատասպան ծրագրերի ու դասագրքերի խնդիր կար, որը կարծում եմ՝ ժամանակի ընթացքում լուծում կստանա:

Դպրոցի տնօրեն Վահան Ավագյանը բազմաթիվ մտահղացումներ ուներ, որոնց լուծումը քայլ առ քայլ իրականացնում էր՝ օգտագործելով տեղի հայ համայնքի բարեհաճությունից:

Մի քանի խմբում դասալսումներ կատարեցինք, քննարկումներ և մեթոդական օգնություն տվեցինք, ապա ուսուցիչների համար մեկօրյա վերապատրաստում  և դասախոսություն անցկացնելուց հետո, կրկին վերադարձանք Ալմելո:

– Բացի վերապատրաստման դասընթացներիցայլ նախաձեռնություններով հանդես եկա՞ք:

 Մեր, դպրոցի տնօրենի և ուսուցիչների ջանքերով Ալմելոյում կազմակերպվեց երկու միջոցառում՝  նվիրված ֆրանսահայ աշխարհահռչակ շանսոնյե Շառլ Ազնավուրի հիշատակին և Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակին: Այս միջոցառումների կազմակերպման գործում Արման Մալոյանն էր հատկապես ծանրաբեռնված:

Պետք է ասել, որ անուրանալի է Ալմելոյի հայկական եկեղեցու հոգևորականների տեր Մաշտոցի, տեր Արմենի ջանքերը՝ համայնքային կյանքը ծաղկուն պահելու և տեղի հայերին եկեղեցու շուրջ համախմբելու  ուղղությամբ:

Իսկ հայ երեխաներին հայեցի կրթություն և դաստիարակություն տալու գործում մեծ դերակատարում ունեն դպրոցի տնօրեն Սվետլանա Անդրեսյանը և ուսուցիչները, ովքեր այնքա՜ն մեծ  նվիրումով ու հոգատարությամբ էին  աշխատում, որ գնահատանքի են արժանի:

Տիկի՛ն Թովմասյանհամագործակցության հետագա զարգացում սպասվու՞մ էքննարկումներ եղե՞լ են այս ուղղությամբ:

– Այո՛: Ալմելոյի համայնքի նախագահ Օնիկ Գելեջիի հետ պայմանավորվածություն ձեռք բերեցինք` երկու տարին մեկ այդպիսի վերապատրաստման դասընթացներ կազմակերպելու ուղղությամբ: Միգուցե այդ ժամանակ դպրոցի շենքն  արդեն կառուցված կլինի, (այսօր դասերն անցկացնում են եկեղեցում), և մենք կկարողանանք նոր, ավելի հարմարավետ պայմաններում հանդիպումներ կազմակերպել և զինել ուսուցիչներին նորվի դասավանդման կարողություններով և հմտություններով:

Ամփոփելով՝ ասեմ, որ առաջիկա վերապատրաստումների ընթացքում սփյուռքի և ԿԳ նախարարությունների նպատակը պետք է լինի ավելի շատ գործիմաց և արհեստավարժ մասնագետներ գործուղել, տեղերում գնահատել կարիքը և համապատասխան առաջարկների հիման վրա լուծումներ տալ օրեցօր արմատներից հեռացող մեր հայրենակիցներին հայեցի կրթելու ու դաստիարակելու գործում:

Զրուցեց Գևորգ  Չիչյանը

Նյութի աղբյուրը. hayernaysor

  • Գումարում և հանում գործողությունների ուսուցումը տարրական դասարաններում

    Հարգելի  մասնակիցներ  այս  դասընթացում  կծանոթանաք տարրական դասարաններում գումարում, հանում գործողությունների և դրանց հատկությունների ուսուցմանը ,  գումարման և հանման հատկությունների կիրառմանը բանավոր և գրավոր հաշվումները ռացիոնալ ձևով կատարելիս:Դասընթացը տևելու է 3 շաբաթ, որի ընթացքում հաղորդակցվելու ենք դասընթացում տեղադրված ֆորումների օգնությամբ: Դասընթաց ստեղծող և դասընթացավար՝  Մանե  Յոլչյան:

  • Պյութագորասի թեորեմը

    Հարգելի մասնակիցներ,Ողջունում եմ Ձեզ և ցանկանում եմ տեղեկացնել, որ այս դասընթացում դուք կծանոթանաք Պյութագորասի թեորեմայի ապացուցման տարբեր մոտեցումներին:Դասընթացը տևելու է 3 շաբաթ, որի ընթացքում հաղորդակցվելու ենք դասընթացում տեղադրված ֆորումների օգնությամբ: Դասընթաց ստեղծող և դասընթացավար՝  Վալյա Կոլոլյան:

  • 1

    ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՇԱՐԺ ԵՎ ՏՐԱՄԱԲԱՆԱԿԱՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ՈՐՊԵՍ ԱՇԱԿԵՐՏՆԵՐՒ ՃԱՆԱՉՈՂԱԿԱՆ ԵՎ  ՈՐՈՆՈՂԱԿԱՆ ԿԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՁԵՎԱՎՈՐՄԱՆ  ՄԻՋՈՑ

  • Հայկական հարցը Բեռլինի վեհաժողովից մինչև Լոզանի վեհաժողով

    Հայկական հարցը Բեռլինի վեհաժողովից մինչև Լոզանի վեհաժողով դասընթացը նպատակ ունի ներկայացնել հայկական հարցի բովանդակությունը, միջազգայնացումը, հայկական հարցի լուծման ուղղված քայլերը, դրա ձախողման պատճառները, վեր հանել մեծ տերությունների վերաբերմունքը հայկական հարցի նկատմամբ: Դասընթացը նպատակ ունի վերլուծելու միջազգային հարաբերությունները, որոնք առկա էին Սան Ստեֆանոյի, Բեռլինի, Փարիզի, Լոնդոնի և Լոզանի վեհաժողովներում, բացահայտել պատճառահետևանքային կապերը:

  • ՐաֆֆուՙՙՍամվել՚՚ վեպի կերպարները

    Րաֆֆու ՙՙՍամվել՚՚ վեպի կերպարները վերլուծում ենք մի քանի տեսանկյունից.առանձնացնում ենք հայրենասեր և դավաճան,արյունակից և ոչ արյունակից, գաղափարը իրենց մեջ կրող և դրա իրականացմանը նպաստող հերոսներ:Մեր առջև դրված նպատակին հասնելու համար օգտագործում ենք դերային խաղ, Վենի դիագրամ, ձնագնդի, հարցաշար և այլ մեթոդներ ու հնարներ:Օգտագործելու ենք  սահիկաշար, տարբեր նկարներ ու նյութեր համացանցից:Ներկայացնելու ենք բեմադրություն .Սամվելի և հոր կռիվն ու հոր սպանությունը,որը կմեկնաբանի հեղինակը:

  • Նապոլենյան դարաշրջան

    Դասընթացը ներկյացվում է պատմության մեջ կարևորագույն մի դարաշրջան, որը նվիրված է Նապոլեոնյան դարաշրջանին:Ներկայացվելու  Նապոլեոն Բոնապարտի կյանքը, ծագումը, կատարած հետաքրքիր քայլերը

  • Типология и структура уроков

    Курс предусматривает рассмотрение вопросов, освещающих требования к современному уроку .Также изучается порядок создания технологической карты урока как инструмента методического обеспечения  и критерии эффективности современного урока. Вопрос имеет немаловажное значение не только в теоретическом, но и в практическом плане. Нельзя четко организовать учебный процесс, не выделив типы уроков по тому или иному признаку, не выделив, какой из них наиболее подходит для решения поставленных педагогических задач.Побудить интерес к предмету - одна из важных задач каждого учителя. Экспериментально доказано, что применение разнообразных форм работы поддерживает активность внимания и снижает утомляемость. Различные формы обучения при изложении нового материала и обобщении знаний учащихся на любой ступени обучения приобретают все большее значение. Так при обобщении знаний учащихся, активизируются, формируются умения применять знания, самостоятельно мыслить. Проведение различных форм на уроках повышает интерес учащихся к предмету, помогает ученикам обобщить и закрепить знания по темам, способствует формированию умений, работать коллективно и повышает ответственность за качество учебы.Всякий урок имеет своеобразие, отличается от другого по своим целям, содержанию, методам, структуре, поведению учителя и учащихся и по многим другим параметрам. Уже давно в педагогике появилась потребность выделить среди методически разнообразных уроков уроки, характеризующиеся определенными общими признаками. Этот вопрос имеет немаловажное значение не только в теоретическом, но и в практическом плане. Нельзя четко организовать учебный процесс, не выделив типы уроков по тому или иному признаку, не выделив, какой из них наиболее подходит для решения поставленных педагогических задач.Урок издавна был объектом классификации, но, к сожалению, до сих пор эта достаточно сложная проблема не разрешена, и в педагогике единая типология уроков отсутствует. До сих пор наблюдаются различные подходы к классификации уроков.

  • Մարդու հենաշարժիչ համակարգը (դասավանդման մեթոդիկա)

    Դասընթացում ներկայացված է հանրակրթական դպրոցի 8-րդ դասարանի կենսաբանության դասընթացից  <<Մարդու հենաշարժիչ համակարգը>> թեմայի դասավանդման մեթոդիկա։ Ներկայացված են դասապլանների օրինակներ,  հայտորոշիչ թեսթեր և այլ առաջադրանքներ, մեթոդական այլ նյութեր, որոնք կօգնեն առավել արդյունավետ կազմակերպել դասընթացը։ Հնարավորություն է տրվում կազմակերպել մեթոդական քննարկումներ յուրաքանչյուր ենթաբաժնում տեղադրված ֆորումում։

  • Նախակորիզավորների վերնաթագավորություն

  • Գարեգին Նժդեհ

    Նկարագիր Անժելա Միքայելյան - ՀՀ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի թիվ 7 հիմնական դպրոցի պատմության ուսուցչուհի: Ողջունում եմ ձեզ և ցանկանում տեղեկացնել որ <<Գարեգին Նժդեհ >> թեմայով այս դասընթացում նախատեսում եմ կատարել հիմնախնդիրների հետազոտություն, վերլուծություններ, թեստային աշխատանք և նոր տեխնոլոգիաների կիրառում: Դասընթացս բաղկացած է 3 մասից Թեմա 1- Գարեգին Նժդեհի կյանքն ու գործունեությունը Թեմա 2- Գարեգին Նժդեհի Ցեղակրոն գաղափարախոսությունը Թեմա 3- ամփոփիչ ստուգողական աշխատանք  Նպատակս է՝ Բազմադարյան պատմության ընթացքում հայ ժողովուրդը տառապանքներով լի ուղի է անցել:Բայց հայի ազատատենչ ոգին չի հանդուրժել ոչ թշնամություն, ոչ ճնշում:Ամեն սերունդ իր ուԺերի չափով պահպանել ու մեզ է հասցրել հայրենիքի շունչն ոգին անթեղած քարերն ու շինությունները: Պատմությունը ինչքան է վերուվարել այս մի կտոր հողի վրա, բայց այն նորից վեր է հառել խրոխտ ու նորովի: Վեց դար շարունակ հայ ժողովուրդը մտածել ու ուղիներ է փնտրել իր կորցրած  անկախությունը վերականգնելու համար: Եվ ահա 20-րդ դարասկզբի հերոսամարտերի դասերը ուսանելի էին, երբ մի բուռ քաջեր, նշխար-նշխար հավաքելով ու փրկելով <<ժողովրդի արժանապատվությունը>> վերստեղծեցին հայոց պետականությունը,որն այսօր մեր հայրենիքն է: Նահատակվեցին նրանք, արտաքսվեցին ու աքսորվեցին ՝ չվայելելով սեփական հաղթանակի արդյունքը, սեփական հայրենիքի գոյության բերկրանքը: Այդ երևելիներից էր Գարեգին Նժդեհը: Գարեգին Նժդեհ- ճշմարտության և արդարության ուժ, ով միավորեց և տասնապատկեց Հայրենիքի ու Սփյուռքի ՝ամբողջական հայության զավակներին՝ Հայկյան ոգով  իրենց կյանքը Արցախյան ազատամարտին անմնացորդ նվիրումով կերտելու հաղթանակը:Գարեգին Նժդեհը ապագա հաղթանակների կարևորագույն գրավականը համարում էր հայրենասիրական ոգով դաստիարակված  երիտասարդությունը:Նրա մեջ ներդաշնականորեն միաձուլված էր զինվորականն ու մտավորականը, ազգային բարոյախոսն ու քաղաքական գործիչը: Գարեգին Նժդեհ- Ցեղակրոն գաղափարախոսության և շարժման հիմնադիր: Նրա գործունեության շնորհիվ էր, որ տապալվեց Զանգեզուրը Լեռնային Ղարաբաղի և Նախիջևանի օրինակով Ադրբեջանին բռնակցելու թուրք- բոլշևիկյան ծրագիրը:Նժդեհի կյանքն ու գործունեությունը ստեղծել են մեր այսօրվա պատմությունը, իսկ նրա թողած հոգևոր ժառանգությունը վիթխարի նշանակություն ունի նոր սերունդների ձևավորման հարցում: Նժդեհն ասել է.<<Երբ անձը կամ ժողովուրդը իր մեջ մեռցնում է վախը և սեփական կամքի ուժով ոտքի է կանգնում, նրան չի՛ք է պարտություն, նա  անպա՛րտ է>>: