ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

Համահայկական օլիմպիադայից յաղթանակած վերադարձան թեհրանահայ աշակերտները

Հուլիսի 19, 2018
Սփյուռքի լրատու

Երէկ՝  երեքշաբթի յուլիսի 17-ին Հայաստանից վերադարձան համահայկական բնագիտական օլիմպիադային մասնակցող աշակերտները եւ խմբի պատասխանատու տկն. Հերմինէ Նազարբէգեանը: Նրանց ծաղկեփնջերով դիմաւորեցին Թ. Հ. Թ. Կրթական խորհրդի ներկայացուցիչները:

Ինչպէս արդէն յայտնել էինք Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութիւնը թւականիս յուլիսի 12-ից 16-ը կազմակերպել էր դպրոցականների չորրորդ համահայկական բնագիտական օլիմպիադան` ֆիզիկա եւ մաթեմատիկա առարկաներից:

Օլիմպիադային մասնակցող 5 աշակերտներից՝ Սաթենիկ Շահիջանեանը, Մենուա Իսկանդարեանը եւ Ադենա Հայրապետեանը յաջորդաբար արժանացան առաջին, երկրորդ եւ երրորդ կարգի դիպլոմների, իսկ Մինէ Նազարեանը ինտելեկտուալ խաղում՝ յաղթող ճանաչւեց եւ ստացաւ շնորհակալոգիր: Խորհուրդս շնորհաւորում է մասնակիցներին եւ ցանկանում է նորանոր յաջողութիւններ:

Նիւթը մանրամասնութեամբ կը ներկայացւի օրաթերթի առաջիկայ համարներից մէկում:

Թ. Հ. Թ. Կրթական խորհուրդ

Նյութի աղբյուրը. «ԱԼԻՔ» օրաթերթ

  • օպտիկան և նրա հնարավորությունները

    օպտիկական երևույթների բացատրությունը 

  • Բազմանկյուններ

    Բազմանկյուններ,  տեսակները:Զուգահեռագիծ.  սահմանումը,  հատկությունները,  հայտանիշները:Թալեսի  թեորեմը:  Սեղան:  եռանկյան  միջին  գիծ,  սեղանի  միջին  գիծ,  հատկությունները:Ուղղանկյուն, շեղանկյուն , քառակուսի:  

  • Դարձվածային միավորների դերը հայերենում

    Լեզվաբանական գրականության մեջ "դարձվածք" ասելով նկատի են առնվում փոխաբերական իմաստ ունեցող կայուն կապակցությունները, որոնք խոսքին հաղորդում են ոճական յուրօրինակ արժեք։ Հաճախ են լինում դեպքեր, երբ դարձվածքները շփոթում են սովորական, փոխաբերական իմաստ ունեցող բառակապակցությունների հետ։ Այս դասընթացի ընթացքում կսովորենք ճիշտ տարբերակել դարձվածքները, բացահայտել դարձվածային միավորների դերը մեր  մայրենի լեզվում, ինչու չէ, նաև կհարստացնենք մեր գիտելիքները՝ սովորելով և մտապահելով նոր դարձվածային միավորներ։

  • Տեխնոլոգիա 5-րդ դասարան։Խոհարարություն։

     Մարդու ֆիզիկական առողջության գրավականներից մեկն էլ առողջ սնունդ է։   Սխալ սննդային սովորույթները հանգեցնում են առողջական խնդիրների առաջացման:    Առողջ ապրելակերպը իր մեջ ենթադրում է ճիշտ սննդակարգ, որը պետք է հագեցած լինի առողջ սննդատեսակներով: Սնունդն անհրաժեշտ է մարմնի աճի, զարգացման և վերականգնման համար։ Դրա համար այն պիտի լինի լիարժեք և առողջարար։ Մեծ նշանակություն ունի սննդամթերքի ճիշտ ընտրությունը, ընդունման ձևը և սննդակարգի պահպանումը։

  • Մաթեմատիկա 5-րդ դասարան

    Դասի պլանԱմսաթիվ՝ 03.06.2020Դասարան՝5Դասի թեման՝սովորական կոտորակներ.Գործողություններ սովորական կոտորակների հետԴասի հիմնական եռամիավորման նպատակները.ուսուցանող   Թեմայի հիմնական նպատակն է աշակերտներին ծանոթացնել սովորական կոտորակի հասկացությանը,ինչպես նաև սովորեցնել գործողություններ կատարել կոտորակներով:Դասը նվիրված է սովորական կոտորակների համեմատմանը և նրանցով թվաբանական գործողություններին:Ինչպես բնական թվերի դեպքում,այստեղ ևս հիմնականը գումարման գործողությունն է:Կոտորակների գումարումը բացատրելիս կարևոր է ընդգծել,որ բավարար է գումարումը սահմանել միևնույն հայտարարով կոտորակների համար:Բնական թվերի ընդհանուր բազմապատիկը գտնելու կարողության հիման վրա կարելի է գտնել կոտորակների ընդհանուր հայտարարը:Կոտորակների հիմնական հատկության շնորհիվ կարելի է տարբեր հայտարարներով կոտորակները բերել ընդհանուր հայտարարի,ինչից հետո նրանք գումարվում են արդեն որպես նույն հայտարարով կոտորակներ:Կոտորակների ընդհանուր հայտարարի բերելուց հետո ամենևին դժվար չէ կատարել դրանց համեմատումը և հանումը:Մեթոդապես ճիշտ է սկսել բաժինը կոտորակով բազմապատկելուց:Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս, թե ինչպիսին պետք է լինի կոտորակների բազմապատկամն կանոնը, որից հետո դժվար չէ հասկանալ կոտորակների բաժանման կանոնը:  2.  կարողանալԻմանալ կոտորակների գումարման հաշվեկանոնը, կարողանալ կատարել կոտորակների գումարում նույն հայտարարներով և տարբեր:Ըմբռնել կոտորակների ընդհանուր հայտարարի և կոտորակի լրացուցիչ արտադրիչի գաղափարները,գտնել կոտորակների ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը:Իմանալ կոտորակների համեմատման հաշվեկանոնը, կարողանալ համեմատել նույն և տարբեր հայտարարներով կոտորակները:Իմանալ կոտորակների հանման հաշվեկանոնը,կարողանալ կատարել կոտորակների հանումը նույն և տարբեր հայտարարներով:Իմանալ կոտորակների բազմապատկման և բաժանման հաշվեկանոնը, կարողանալ կատարել կոտորակների բազմապատկում և բայանում:Իմանալ թվաբանական օրենքները կոտորակների գումարման և բազմապատկման համար,որոնք նույնն են ինչ բնական թվերի գումարման և բազմապատկման հաշվեկանոնները:  3.Կարժևորվի  այն փաստը, որ աշակերտները պատկերացում կկազմեն, որ բացի բնական թվերից կան նաև կորտորակային թվեր, որոնց իմացությունն ու նրանց հետ գործողությունները էլ ավելի դյուրին կդարձնեն հաշվարկները մաթեմատիկայում ինչպես նաև դրանց տարբեր կիրառությունները կենցաղում ավելի պատկերավոր և հասկանալի կլինի:Վերջապես ուսուցիչը կկարողանա տալ այն հարցի պատասխանը, թե ինչու բնական թվերի շարքում միշտ հնարավոր չէ կատարել հանման և բաժանման գործողությունները:Դասընթացը կազմված է տեսական մասից, գործնական մասից և հարցաշարից(որանք իրենց մեջ պարունակում են տեսահոլովակներ, անիմացիաներ, հղումներ):օգտագործվող ռոսուրս՝ համակարգիչ

  • Եռանկյունների նմանությության հայտանիշներ

    Եռանկյունների նմանության առաջին հայտանիԵռանկյունների նմանության երկրորդ հայտանիշԵռանկյունների նմանության երրորդ հայտանիշգործնական աշխատանք

  • Աշխարհն էլ մի հեքիաթ է

    Թռչունի մտածմունքը (Հ.Թումանյան)Անմոռանալի սուտասելուկ (Վաս)Ես (Վ. Սարոյան)Ոչ մի բանից մարդուկը ( Ջ. Ռոդարի)Անձրև ու աղբեր (ժողովրդական խաղիկ)Կորած օրը (Վ. Օսեևա)Թեմայի ամփոփում

  • Մայրենի 2-րդ դասարան

    ,,Ոսկեծամիկ աշուն,, թեմայում մենք կծանոթանանք,Աշուն տատիկԱշունՏերևաթափԻնչու է նոյեմբերը գույնզգույնԱմիսներ և չորս եղանակԻնչպես բաերը գետն անցան

  • ԵՐԵԽԱՅԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԸ

  • սիրտ-անոթային համակարգ

    Սրտի կառուցվածքը, աշխատանքի ինքնավարությունը:Սիրտը քառախորշ սնամեջ մկանային օրգան է, գտնվում է կրծքավանդակում, փոքր-ինչ ձախակողմյան դասավորությամբ: Չափահաս մարդու սրտի զանգվածը կազմում է 250−300 գ:  Սիրտը գտնվում է սրտապարկում, որը շարակցահյուսվածքային թաղանթ է: Սրտապարկի ներքին մակերևույթն արտադրում է քիչ քանակությամբ հեղուկ, որը թուլացնում է կծկման ժամանակ առաջացած շփման ուժը:  Սիրտը հոծ միջնորմով բաժանվում է աջ և ձախ կեսերի, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված է նախասրտից և փորոքից: Նախասրտերը և փորոքները հաղորդակցվում են անցքերով, որոնցում կան փեղկավոր փականներ:  Սրտի աջ նախասրտի և աջ փորոքի բացվածքի սահմանում գտնվում են եռափեղկ փականներ (կազմված երեք փեղկից), իսկ ձախ նախասրտի ու ձախ փորոքի բացվածքի սահմանում` երկփեղկ փականները: Սրտից դուրս եկող թոքային զարկերակի և աորտայի ներսում կան կիսալուսնաձև փականներ: Եռափեղկ և երկփեղկ փականները խոչընդոտում են արյան հետադարձ շարժումը փորոքներից նախասրտեր: Կիսալուսնաձև փականներն արգելակում են արյան հետադարձ շարժումը թոքային զարկերակից և աորտայից դեպի սիրտ:  Փականների եզրերից բարակ շարակցահյուսվածքային թելեր են ձգվում դեպի փորոքների պատերը, որոնց շնորհիվ փորոքի մկանի կծկման պահին փականները պահվում են հորիզոնական դիրքում և չեն շրջվում դեպի նախասրտերի խոռոչներ: Նախասրտերի կծկման պահին փականների փեղկերը կախվում են փորոքների ներսը, և արյունը ազատ շարժվում է նախասրտերից փորոքներ: Նախասրտերի պատերն ավելի բարակ են, քան փորոքներինը, որը պայմանավորված է աշխատանքի ժամանակ նրանց գործադրած ոչ մեծ ուժով: Այդ նույն պատճառով ավելի հաստ են ձախ փորոքի պատերը, քան աջ փորոքինը: Ձախ փորոքն արյունը մղում է դեպի մեծ շրջան, իսկ աջ փորոքը` դեպի փոքր շրջան:  Սիրտն աշխատում է անընդմեջ` արյունը մղելով արյունատար համակարգ և ապա բոլոր օրգաններ ու հյուսվածքներ: Գիտնականները հաշվել են, որ մեկ օրվա ընթացքում սրտամկանը ծախսում է այնքան էներգիա, որով կարելի է 900 կգ ծանրությունը բարձրացնել մինչև 14 մ բարձրության վրա, և դա արվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում` 70−80 տարի և ավելի: Դա բացատրվում է սրտի աշխատանքի որոշակի առանձնահատկությամբ: Սիրտը հաջորդաբար կծկվում և թուլանում է կարճատև հանգստի ընդմիջմամբ:Այն ժամանակահատվածը, որն ընդգրկում է նախասրտի մի կծկումից մինչև մյուսը, կոչվում է սրտային բոլորաշրջան:Տարբերում են սրտային բոլորաշրջանի 3 փուլ, որոնց տևողությունները մարդու հարաբերական հանգստի վիճակում հետևյալն են. 1. Նախասրտերի կծկման փուլ, որը տևում է 0,1 վրկ: Այդ պահին փորոքները գտնվում են թուլացած վիճակում: 2. Փորոքների կծկման փուլ, որը տևում է 0,3 վրկ, որի ընթացքում նախասրտերը գտնվում են թուլացած վիճակում: 3. Ընդհանուր դադարը, տևում է 0,4 վրկ, որի ժամանակ սիրտը գտնվում է ընդհանուր թուլացման` հանգստի շրջանում: ՈւշադրությունԱյսպիսով, մարդու հարաբերական հանգստի վիճակում սրտային բոլորաշրջանը տևում է 0,8 վրկ, որից 0,4 վրկ հաջորդաբար կծկվում են նախասրտերն ու փորոքները, իսկ մյուս 0,4 վրկ-ը սրտամկանի թուլացման փուլն է:Դրանով է բացատրվում, որ սիրտն առանց հոգնածության աշխատում է ամբողջ կյանքի ընթացքում: Հարաբերական հանգստի պայմաններում սիրտը մեկ րոպեում կծկվում է 70−75 անգամ: Սրտի բարձր աշխատունակության պատճառներից է արյունով նրա լավ մատակարարումը: Միայն հանգստի վիճակում 1 րոպեում նա ստանում է 250−300 սմ³ արյուն, իսկ ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածության ժամանակ` մինչև 2000 սմ³:  Սրտի աշխատանքը կարգավորվում է նյարդային և հումորալ ճանապարհով: Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգին պատկանող թափառող նյարդով եկած գրգիռները դանդաղեցնում են սրտի գործունեությունը, իսկ սիմպաթիկ նյարդերը մեծացնում են նրա կծկումների ուժն ու հաճախականությունը: Այդ նյարդերի ազդեցությունը սրտի վրա փոխկապակցված է, փոխհամաձայնեցված: Սրտի աշխատանքը կարգավորվում է նաև հումորալ ճանապարհով: Այսպես, օրինակ` ադրենալինը, կալցիումի աղերն արագացնում են սրտի աշխատանքը, մինչդեռ ացետիլխոլինը, կալիումի աղերը դանդաղեցնում են այն: Սիրտը որոշակի պայմաններում նաև կարող է երկար ժամանակ աշխատել օրգանիզմից դուրս: ՈւշադրությունՍրտի աջ նախասրտի պատում գտնվում է բջիջների հատուկ խումբ, որոնցում պարբերաբար գրգիռներ են առաջանում, տարածվում նախասրտերի, ապա փորոքների պատերով: Դրա շնորհիվ սիրտը կարող է ռիթմիկ աշխատել անկախ նյարդային և հումորալ ազդեցությունից: Սրտի այդ հատկությունը կոչվում է ինքնավարություն (ավտոմատիզմ):