ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ
Փետրվարի 11-ը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից հռչակվել է որպես Գիտության ոլորտում կանանց և աղջիկների միջազգային օր։ Այս օրը կոչված է ընդգծելու կանանց նշանակալի ներդրումը գիտության մեջ, նրանց ներգրավվածության կարևորությունը գիտական ոլորտում, ինչպես նաև նրանց հետազոտական, ստեղծագործական և կառավարչական ներուժի բացահայտման անհրաժեշտությունը։ Կանանց ավելի բարձր մասնակցայնությունը գիտության մեջ նպաստում է ոլորտի համակողմ և ներառական զարգացմանը՝ բազմապատկելով գիտության վերափոխիչ ազդեցությունը հանրության լայն շերտերում։
Գիտության ոլորտում պետական լայնածավալ բարեփոխումների, ֆինանսավորման զգալի աճի և կին գիտնականների հետազոտությունների խթանման հատուկ միջոցառումների համատեքստում վերջին տարիներին Հայաստանում դիտվում է դրական դինամիկա։ Մասնավորապես՝ աճել է գիտական և գիտատեխնիկական գործունեություն իրականացնող կազմակերպություններում կին գիտաշխատողների թիվը՝ հասնելով 53,6 տոկոսի (3761 գիտաշխատողներից 2017-ը կանայք են)․ այս ցուցանիշը գերազանցում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հրապարակած համաշխարհային միջին ցուցանիշը մոտավորապես 1,7 անգամ։ Միաժամանակ, մինչև 50 տարեկան գիտաշխատողների շրջանում կանանց բաժինը գերազանցում է 58 տոկոսը, ինչը վկայում է երիտասարդ կանանց շրջանում գիտության ոլորտի՝ որպես հիմնական գործունեության տեսակի գրավչության աճի մասին։
Դրական դինամիկան մեծապես պայմանավորված է նաև ՀՀ Կառավարության կողմից գիտության ոլորտում իրականացվող ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներով։ Դրանցից են ոլորտում բազային աշխատավարձի աստիճանական աճը և դրամաշնորհային բազմաթիվ ծրագրերի առկայությունը, որոնց շնորհիվ գիտության ոլորտը սկսում է ընկալվել որպես հեռանկարային աշխատանքի և մասնագիտական աճի ոլորտ։
Այդուհանդերձ, թեև հայաստանյան գիտական համայնքում կին և տղամարդ գիտնականների թիվը համադրելի է, գիտության ոլորտում 442 գիտական ղեկավարներից (բաժնի պետ/վարիչ, լաբորատորիայի վարիչ, խմբի ղեկավար, կենտրոնի ղեկավար) միայն 30 տոկոսն է կին։ Սա հիշեցնում է գիտության կառավարման համակարգում դեռևս առկա սեռային անհամամասնությունների մասին, որը գիտության ոլորտի ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների պահանջներին առավել արդյունավետ արձագանքող կառավարման կարողությունների զարգացման ընդհանուր օրակարգի մաս է կազմում, և այդ ուղղությամբ հետևողական աշխատանք է կատարվում։
Գիտության ոլորտի համակարգային բարեփոխումների պետական քաղաքականության արդյունքում վերջին 4 տարիների ընթացքում անցկացվել են երկու դրամաշնորհային մրցույթներ, որոնք ուղղված են գիտության ոլորտում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու նպատակով կանանց կարողությունների զարգացմանը։
Կին հետազոտողների առաջնորդական և կառավարչական կարողությունների զարգացման նպատակով ԿԳՄՍՆ բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեն իրականացնում է մի շարք թիրախային ծրագրեր, որոնց շրջանակում մինչ օրս աջակցություն է ստացել կին հետազոտողների ղեկավարած 46 գիտական խումբ, որոնցից 42-ը՝ ԲՏՃՄ ուղղություններով։
ԲՏՃՄ ոլորտում կին գիտաշխատողների ներկայացվածության բաժինը ևս զգալիորեն գերազանցում է համաշխարհային միջինացված ցուցանիշները՝ կազմելով 52 տոկոս․ ի համեմատություն՝ ԵՄ երկրներում ԲՏՃՄ ոլորտում կին հետազոտողների ներկայացվածությունը շուրջ 40 տոկոս է։ Կին հետազոտողները մեծամասնություն են կազմում նաև ՀՀ հումանիտար և հասարակագիտական գիտությունների ոլորտում՝ կազմելով այդ ոլորտներում հետազոտողների ընդհանուր թվի 58 տոկոսը։
ԲՏՃՄ ուղղություններով կին գիտնականների ներգրավվածության աճը կարևոր է մի շարք տեսանկյուններից. մի կողմից՝ ԲՏՃՄ ոլորտի զարգացումը պետության առաջնահերթ ուղղություններից է, և կանանց մասնակցության աճը կարևոր ուղենիշ է սահմանված նպատակների իրագործման ճանապարհին։ Մյուս կողմից՝ կանանց ներուժի զարգացումը և նրանց ներկայացվածության բարձրացումը ԲՏՃՄ ոլորտում նաև 2026 թ․ Գիտության ոլորտում կանանց և աղջիկների միջազգային օրվա կարևոր շեշտադրումներից են։
Հայաստանի Հանրապետությունը պատրաստակամ է գործադրելու բոլոր անհրաժեշտ ջանքերը, որպեսզի յուրաքանչյուր քաղաքացի հնարավորություն ունենա անխոչընդոտ նվիրվել հետազոտական աշխատանքին և դեռևս ուսանողական տարիներից վստահ լինել, որ այդ ձգտումը կգտնի առավելագույն ինստիտուցիոնալ, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական և ցանկացած այլ աջակցություն պետության կողմից։
Շնորհավոր բոլոր կին գիտաշխատողների մասնագիտական օրը: Մաղթում եմ բեղուն աշխատանքային գործունեություն և գիտական մտքի նոր նվաճումներ։
Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն
Շատերն ասում են. «ԻÕœնչ լավ է, ընդամենը երկու աշակերտ, գործդ ինչքաÕœն թեթև է»: Բայց մենք՝ մանկավարժներս, գիտենք՝ փոքրաթիվ դասարանը ոչ միայն առավելություն է, այլև հսկայական պատասխանատվություն և յուրահատուկ մարտահրավեր: Իմ…
Հարգելի՛ գործընկերներ, Առաջարկում եմ քննարկման թեմա՝ «Արդյո՞ք դասական գրականությունը դեռ խոսում է ժամանակակից պատանու հետ», որը հատկապես արդիական է հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման համատեքստում: Ժամանակակից կրթական միջավայրում հաճախ ենք…
Աչքի տակ ունենալով կրթության նոր մարտահրավերները, հաստատված կրթական նոր չոփորոշիչները՝ 21-րդ դարի ուսուցիչը չափազանց մեծ և լուրջ զինանոց պետք է ունենա ժամանակակից աշխարհում սովորողին ուսումնական դաշտ բերելու համար: Այլևս հնաոճ…
Հարցադրում: Արդյո՞ք 10 միավորանոց համակարգը իրականում արտացոլում է աշակերտի գիտելիքը, թե՞ այն միայն լրացուցիչ սթրես է ստեղծում: Ինչպե՞ս գնահատել ջանքը, այլ ոչ միայն արդյունքը:
ՈղջոÕœւյն, հարգելի գործընկերներ և պատմության սիրահարներ: Վերջին շրջանում ավելի հաճախ եմ բախվում այն իրավիճակին, երբ սովորողները դասարան են բերում համացանցից քաղված «այլընտրանքային պատմություն»՝ սկսած Եգիպտական բուրգերի այլմոլորակային ծագման առասպելներից, վերջացրած…
Մասնագիտական հեռավար վերապատրաստման դասընթացներ
Այս թեման, որն նախատեսված է գրական կամ ուսումնական աշխատանքի վերաբերում է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա ազդեցությանը հայոց լեզվի ու բանահյուսության վրա։«Քարտեզագրելով Թումանյանի ուղին»: Սա նշանակում է, որ պետք է ուսումնասիրել ու վերլուծել բանաստեղծի ամբողջ ստեղծագործական կյանքը, գործունեությունը և այն ճանապարհը, որ անցել է՝ հասնելով ժողովրդական խոսքի «մշակման» իր առաքելությանը։
Conditional sentences are statements discussing known factors or hypothetical situations and their consequences. Complete conditional sentences contain a conditional clause (often referred to as the if-clause) and the consequence. Consider the following sentences:
« Ձևավորող գնահատումը մայրենիի, հայոց լեզվի և գրականության դասաժամերին» դասընթացի նպատակն է աջակցել դասավանդող ուսուցիչներին ձևավորող գնահատում իրականացնելու գործընթացում, մասնավոր օրինակների միջոցով խորացնել գիտելիքը ձևավորող գնահատման ձևերի ու մեթոդների շուրջ և նպաստել գնահատման այս տեսակի գրագետ կիրառության ապահովմանը։
ԵզրակացությունԱյս հետազոտական աշխատանքը մի փոքր ավելի ճանաչելի ու հասկանալի է դարձնում Ավետիք Իսահակյանի «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմը: Պոեմի թողած անկրկնելի տպավորությունը պայմանավորված է բանաստեղծի հախուռն, կրակոտ զգացմունքի և փիլիսոփայական խոհերի միասնությամբ:
Մասնագիտական հեռավար վերապատրաստման դասընթաց
