Արտերկրի հեղինակավոր բուհերում ուսում ստացող քաղաքացիները պետք է ունենան մոտիվացիա՝ վերադառնալու և իրենց գիտելիքն ի նպաստ ՀՀ-ի ծառայեցնելու. Ժաննա Անդրեասյան

Հունվարի 19, 2026

Լուրեր կազմակերպություններից

ՀՀ ԱԺ ութերորդ գումարման տասնմեկերորդ նստաշրջանի հերթական նիստում քննարկվել է «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացում կատարելու մասին նախագիծը: Հարցը զեկուցել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը:

ԿԳՄՍ նախարարն ընդգծել է՝ այս փոփոխությունը հերթական քայլն է մեր երկրում մարդկային կապիտալի զարգացման և այն ՀՀ տնտեսական ու հանրային զարգացման շահերին ծառայեցնելու ուղղությամբ։

«2018 թվականից ներդրվել է տարկետման հատուկ կարգ, որով տարկետում են ստանում այն քաղաքացիները, որոնք ուսումնառություն են իրականացնում Շանհայի վարկանիշավորման սանդղակի առաջին 50 տեղերում ընդգրկված որևէ բուհում։ Ավելի քան 600 քաղաքացիներ օգտվել են տարկետման իրավունքից. նրանցից 570-ը դեռևս շարունակում են իրենց ուսումնառությունը»,- ներկայացրել է նախարարը։

Միևնույն ժամանակ, Ժաննա Անդրեասյանը նշել է՝ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզ է դարձել՝ հեղինակավոր բուհերում ուսումնառության արդյունքում ձևավորվող գիտելիքն ու հմտությունները չեն ծառայում ՀՀ հանրային և տնտեսական զարգացման օրակարգին։ Մասնավորապես, հեղինակավոր բուհերում ուսումնառությունն ավարտած 57 քաղաքացիների շրջանում իրականացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ նրանցից ընդամենը մեկն է վերադարձից հետո զինվորական ծառայության զորակոչվել, 4-ը զբաղվում են գիտահետազոտական գործունեությամբ, 12 քաղաքացի հետախուզման մեջ է, 40 քաղաքացիներ չեն զորակոչվել բանակ՝ այլ հիմքով. «Սա նշանակում է, որ իրականում մենք ունենք համակարգ, որը չի աշխատում, և օրենսդրական այս կարգավորումը նպատակ ունի բարելավել գործող համակարգը՝ այն դարձնելով իրապես արդյունավետ ու նպատակային»:

ԿԳՄՍ նախարարի խոսքով՝ առաջարկվող փոփոխությամբ տարկետում ստացած և տվյալ բուհերում ուսումնառություն իրականացնող քաղաքացիները հնարավորություն կունենան ուսումն ավարտելուց հետո առնվազն երեք տարի աշխատել Հայաստանի Հանրապետությունում՝ Կառավարության կողմից սահմանված ոլորտներում, որը զինվորական ծառայությունից ազատվելու հիմք կհանդիսանա։ Կարգավորումը պետք է տարածվի նաև այս պահին տարկետման իրավունքից օգտվող և ուսումնառության գործընթացում գտնվող քաղաքացիների վրա:

«Այս կարգավորման հիմքում դրված է պարզ տրամաբանություն․ մեր այն քաղաքացիները, որոնք, սեփական միջոցներով հաղթահարելով համապատասխան խոչընդոտները արդեն ստացել են ուսումնառության հնարավորություն աշխարհի ամենահեղինակավոր բուհերում, պետք է ունենան նաև բավարար մոտիվացիոն գործիքակազմ՝ վերադառնալու և իրենց գիտելիքն ու հմտություններն ի նպաստ մեր երկրի ծառայեցնելու համար»,- նշել է Ժաննա Անդրեասյանը։

Նրա գնահատմամբ՝ այսպիսով մի կողմից կապահովվի նրանց վերադարձը, իսկ մյուս կողմից՝ Կառավարության կողմից ընդունված ենթաօրենսդրական ակտերի շրջանակում կուղղորդվի նրանց գիտելիքի և հմտությունների կիրառումը հենց այն ոլորտներում, որտեղ դրա կարիքն առավել մեծ է։ ԿԳՄՍ նախարարը նշել է՝ նախնական քննարկումները ցույց են տալիս՝ այս օրենսդրական կարգավորումը շատ սպասված է և կարող է ստեղծել մեծ թվով բարձրակարգ մասնագետների ներգրավման հնարավորություն։ Ըստ նախարարի՝ օրենքի ընդունումից հետո երկու ամսվա ընթացքում կհաստատվեն նաև անհրաժեշտ ենթաօրենսդրական կարգավորումները՝ աշխատանքային գործունեության պայմանների վերաբերյալ։

Արձագանքելով պատգամավորների հարցերին՝ Ժաննա Անդրեասյանը նշել է, որ 2023 թվականից սկսած՝ տարկետման համակարգ է գործում նաև ՀՀ բուհերում գերակա մասնագիտություններով սովորողների համար:

Ժաննա Անդրեասյանը նաև շեշտել է՝ բազմաթիվ պետություններ հատուկ նպատակային ծրագրեր են իրականացնում քաղաքացիների կրթությունը աշխարհի լավագույն բուհերում ապահովելու համար և այդ նպատակով զգալի ֆինանսական միջոցներ են հատկացնում. «Շանհայի վարկանիշավորման համակարգում հայտնվել են այն բուհերը, որոնք լուրջ գործիքակազմերի և ցուցիչների շնորհիվ կարողանում են ապահովել համապատասխան արդյունքներ։ Այդ բուհերում կրթություն ստացած յուրաքանչյուր մարդ, վերադառնալով հայրենիք, ստեղծում է կարողությունների զարգացման, ինստիտուցիոնալ ամրապնդման ներուժ, և մեր խնդիրն է այդ ռեսուրսը ճիշտ օգտագործել։

Սրանով մենք որևէ նոր խմբի համար տարկետում չենք սահմանում։ Խոսքը վերաբերում է արդեն իսկ տարկետման իրավունք ունեցող քաղաքացիների հետագա գործունեության նպատակային կազմակերպմանը։ Այս նախաձեռնությամբ մենք պարզապես փորձում ենք արդեն տարկետման իրավունք ունեցող քաղաքացիներին ավելի ճիշտ ուղղորդել և առավել արդյունավետ օգտագործել նրանց ներուժը։ Սա հեշտ և պարզ հարց չէ, սակայն կարծում եմ, որ այդ աշխատանքը կարելի է դիտարկել նաև որպես յուրատեսակ ծառայություն. մարդիկ սովորել են, ձեռք են բերել գիտելիք և հմտություններ ու հանձնառություն են ստանձնում՝ այդ գիտելիքն ու կարողությունները ծառայեցնելու այն ոլորտում, որը կսահմանվի պետության կողմից։ Այս իմաստով այն չի տարբերվում ծառայության այն տրամաբանությունից, երբ մարդն իր ներուժը ներդնում է պետության զարգացման համար»,- նշել է նախարարը։

Անդրադառնալով կրթության հայեցակարգում փոփոխություններին, մասնավոր հատվածի հետ կապի ամրապնդմանը և գիտելիքի նպատակային օգտագործմանը՝ Ժաննա Անդրեասյանը շեշտել է՝ մոտեցումն ամրագրված է «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» նոր օրենքում, որն ուժի մեջ է մտել նախորդ տարվա հոկտեմբերի 20-ից։

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն