Ամփոփվել է Երևանյան 17-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը

Նոյեմբերի 5, 2025

Մշակութային լուրեր

ԿԳՄՍ նախարարության աջակցությամբ անցկացվել է Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հոբելյանական 100-րդ համերգաշրջանի նշանակալի իրադարձություններից մեկը՝ Երևանյան 17-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը:

«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ կայացել է փառատոնի եզրափակիչ համերգը: Ունկնդրին ներկայացվել է համաշխարհային պրեմիերա՝ «Ձոն» սիմֆոնիկ ստեղծագործությունը՝ նվիրված Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի 100-ամյակին:

Սիմֆոնիկ «Ձոն»-ը գրվել է հայ ժամանակակից ականավոր կոմպոզիտոր Երվանդ Երկանյանի կողմից: Մեծ կազմի համար գրված այս ստեղծագործությունը հայկական սիմֆոնիզմի ավանդույթների վառ արտահայտումն է, որը ցուցադրում է նվագախմբի վիրտուոզ վարպետությունը: Ունկնդիրը Երվանդ Երկանյանի սիմֆոնիկ «Ձոն»-ն ընդունել է մեծ ոգևորությամբ:

«Ինձ համար նաև շատ կարևոր է, որ արդեն 25 տարի է նվագախումբը ղեկավարում է մեր սիրելի մաեստրո Էդուարդ Թոփչյանը՝ Ֆիլհարմոնիկի պատմության ամենաերկարակյաց գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորը: Ինձ համար այս տարին ևս հոբելյանական է. լրացավ ուղիղ 50 տարի այն օրից, երբ առաջին անգամ Ֆիլհարմոնիկը՝ այն ժամանակ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը, առաջին անգամ կատարեց իմ ստեղծագործությունը, որը միջազգային հեղինակավոր մրցույթում արժանացել էր մրցանակի»,- ստեղծագործության կատարման ավարտից հետո նշել է Երվանդ Երկանյանը:

Երեկոյի ընթացքում նաև հնչել է Բեթհովենի Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 5-ը, որի մենակատարն էր դաշնակահար Եվա Գևորգյանը: Համերգը եզրափակվել է Լիստի «Ֆաուստ սիմֆոնիա»-ով. մենակատար՝ տենոր Տիգրան Մելքոնյան, մասնակցությամբ՝ Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի արական կազմի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Հովհաննես Չեքիջյան):

Երևանյան միջազգային երաժշտական փառատոնը հանդիսանում է Հայաստանի գլխավոր մշակութային իրադարձություններից մեկը, որի գեղարվեստական ղեկավարներն են Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը և թավջութակահար Ալեքսանդր Չաուշյանը:

Այս տարի փառատոնը մեկնարկել է սեպտեմբերի 19-ին հռչակավոր հայազգի ջութակահար Սերգեյ Խաչատրյանի ելույթով: Սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ Անկախության տոնին նվիրված համերգի մեկնարկին Կառավարությունը Մատենադարանին ընծայաբերել է 12-րդ դարի նշանավոր աստվածաբան և մատենագիր Սարգիս Շնորհալու մեծարժեք «Մեկնութիւն կաթողիկեայց թղթոցն» մատյանը: Փառատոնի կուլմինացիոն կետերից էր մեր ժամանակների աստղային տենորներից Վիտտորիո Գրիգոլոյի գալա-համերգը: Հայաստանում առաջին անգամ հանդես են եկել աշխարհահռչակ ջութակահարներ Վիլդե Ֆրանգը, Բայբա Սկրիդեն: Ելույթ են ունեցել ջութակահար Անուշ Նիկողոսյանը, դաշնակահար Արմեն Բաբախանյանը, սոպրանո Ջուլիանա Գրիգորյանը:

Նվագախումբը ղեկավարել են դիրիժորներ Պիետարի Ինկինենը, Անդրեյ Բորեյկոն, «Բորոդին» քառյակի ելույթով նշվել է անվանի քառյակի 80-ամյակը, ինչպես նաև հեղինակային համերգով նշանավորվել է մեր ժամանակների հոգևոր հարուստ ներաշխարհով կոմպոզիտորներից մեկի` Արվո Պյարտի 90-ամյակը:

Փառատոնի ծրագիրը բազմազան էր՝ կազմված Բեթհովենի, Մալերի, Լիստի, Սիբելիուսի, Ռիմսկի-Կորսակովի, Ռախմանինովի, Շոստակովիչի, Պրոկոֆևի, Խաչատրյանի, Բաբաջանյանի, Միրզոյանի, Երկանյանի, Բարտոկի, Բրիտտենի, Պյարտի և այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններից:

Փառատոնից դուրս՝ Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի 100-ամյակին նվիրված այս շրջանի իրադարձային համերգներից էին նաև Մարիինյան թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի և Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկի համերգները, որոնք անցել են լեգենդար դիրիժոր Վալերի Գերգիևի ղեկավարությամբ: Վերջին համերգը պատմական էր, քանի որ Գերգիևը, 80-ականների սկզբին լինելով Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկի գլխավոր դիրիժորն ու գեղարվեստական ղեկավարը, կրկին համերգով հանդես եկավ նվագախմբի հետ գրեթե 40 տարվա ընդմիջումից հետո:

Նյութի աղբյուրը. ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն