ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ՄԻՋԱՎԱՅՐ
ՊՈՐՏԱԼ
ԿՐԹԱԿԱՆ
ՖՈՐՈՒՄ
ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ
ՇՏԵՄԱՐԱՆ
ՀԵՌԱՎԱՐ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԻՆՏԵՐԱԿՏԻՎ
ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ
ԿԿՏ
ՀԱՄԱԿԱՐԳ

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանություն» կրթական նախագծի հայտարարությունը

Դեկտեմբերի 20, 2019

Պատմության և մշակույթի հուշարձաններին վնաս հասցնող երկու հիմնական գործոնները բնական են՝ դա ժամանակն է ու բնության գործոնը, որոնք քայքայում և թուլացնում են հուշարձանները: Սակայն հաճախ այս երկու բնական երևույթներին գումարվում է երրորդը՝ մարդկային գործոնը: Ոլորտի մասին պատշաճ գիտելիք չունենցող քաղաքացիներն  իրենց ինքնագործունեթյամբ հաճախ վնաս են հասցնում պատմամշակութային ժառանգությանը, աղճատում են հուշարձանները կամ դրանց հարակից պատմական միջավայրը, կատարում են ինքնակամ պեղումներ, որոնց ընթացքում վնասվում են հնագիտական շերտեր: Ոլորտի պատասխանատուներն օրենքի շրջանակներում տուգանում կամ դատական հայցեր են ներկայացնում այդ քաղաքացիներին՝ պարտավորեցնելով վերականգնել հուշարձանին հասցված վնասը: Արդյունքում ունենում ենք պետությունից դժգոհ քաղաքացի, ով տուգանվելուց հետո է տեղեկանում, որ հուշարձանների և դրանց պահպանության գոտում նախատեսվող հողային, շինարարական և նույնիսկ տնտեսական գործունեության հետ կապված հարցերը կարգավորվում են ՀՀ օրեսդրությամբ և դրանք պետք է նախապես համաձայնեցվեն պատասխանատու պետական մարմնի հետ: Մյուս կողմից ունենում ենք աղճատված հուշարձաններ և յուրաքանչյուր նման դեպքով կորցնում ենք մեր ընդհանուր պատմության և մշակույթի ևս մեկ հուշարձան: Վերջին տարիներին հուշարձանի պատմական միջավայրի աղճատման առավել աչքի ընկնող օրինակներից է Սանահինի վանական համալիրի պահպանության գոտում՝ Զաքարյան իշխանների դամբարանի հարևանությամբ նոր հուղարկավորություն իրականացնելու և ժամանակակից գերեզմանատեղի կառուցելու փաստը:

ՀՀ դպրոցների աշակերտներին պատմամշակութային հուշարձանների հետ վարվեցողության կանոնների մասին տարրական գիտելիքի տրամադրման նպատակով առաջարկվում է «Հայաստանի դպրոցներում «Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանություն» բաց դասի կազմակերպում ու անցկացում» կրթական նախագիծը։

Հեղինակ՝
ԽՈՐԵՆ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության գործակալության աշխատակից, պատմաբան 
Էլ. հասցե՝ monument.am@yahoo.com
Հեռ.՝ +374 93 00 5987

«Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ու պատմական միջավայրի պահպանություն» բաց դասի օրինակելի պլանը տեղադրված է «Հայկական կրթական միջավայրի» «Պաշարների շտեմարան» կայքում (https://lib.armedu.am/resource/28441)

  • Երևույթների և նյութերի ճանաչումը

    Բնությունն ուսումնասիրում են ֆիզիկան, կենսաբանությունը, աշխարհագրությունը, քիմիան և այլ գիտություններ: Բնությունն ուսումնասիրող գիտություններն ունեն ընդհանուր անվանում՝ բնական գիտություններ: Բնական գիտությունների ուսումնասիրությունների արդյունքներն օգնում են մարդուն բնությունից ստանալ այն, ինչ անհրաժեշտ է մարդուն՝ կյանքի որակը բարձրացնելու, ճիշտ և լավ ապրելու համար՝ հնարավորինս քիչ վնաս հասցնելով նրան:

  • Ճնշում: Ճնշման ուժ

  • Ճնշում։ Ճնշման ուժ։

  • Կրիայ ծրագրի ուսուցում

    Այս  դասընթացը նկարագրում է «Կրիայ» ծրագրի դասավանդման ուղեցույցը։ Այստեղ քայլ առ քայլ նկարագրվում է յուրաքանչյուր դասի ընթացքը և հանձնարարվում առաջադրանքներ։

  • Հայոց լեզու

    Դասընթացը ստեղծվել է Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնի հեռավար ուսուցման հարթակում՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող սովորողների համար տնային ուսուցում կազմակերպելու նպատակով։ 

  • Մաթեմատիկա

    Այս դասը ստեղծվել է հեռավար ուսուցման հարթակում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող տնային ուսուցման ենթակա սովորողների համար հեռավար ուսուցում կազմակերպելու նպատակով։Դասընթացը կազմված է հանրակրթական դպրոցի չափորոշչային և ծրագրային պահանջներին համապատասխան՝ հաշվի առնելով նաև սովորողի անհատական ուսումնական պլանի պահանջները։ 

  • Կիսամյակային ամփոփիչ աշխատանք

  • Թեմատիկ աշխատանք քիմիա առարկայից

  • Մարմնի կշիռ

  • ՈՒժաչափ: Մարմնի կշիռ: